Kazvini Asaru’l-Bilad ve Ahbaru’l-İbad (1-2)

Kazvinî'nin Âsâru'l-Bilâd ve Ahbâru'l-İbâd'ı, zengin içeriği ile coğrafî kaynaklar içerisinde önemli bir yere sahiptir. Ana çerçevesi bölgesel coğrafya üzerine olan Âsâru'l-Bilâd, Irak ve Belh ekollerinin ardından, gelişen İslâm coğrafyacılığını anlamak açısından köşe taşı mesabesindedir. Zira kaynakları ve içerdiği bilgiler açısından oldukça zengin bir muhtevaya sahiptir. Eser bir yönüyle coğrafya kaynağı, bir başka yönüyle şiir mecmuası, bir diğer yönüyle ise şair ve mutasavvıf tezkiresidir. Eserde verilen bilgiler ışığında özellikle Tarihî Coğrafya araştırmalarının daha anlaşılır bir nitelik kazanacağı açıktır. Ayrıca bu bilgilerin toplumları ve yaşadıkları mekânları daha iyi anlamamıza katkı sağlayacağına şüphe yoktur. Irak ve Belh Coğrafya ekolleri sürecinin ardından yazılan ve Gelişme Dönemi olarak adlandırabileceğimiz döneme ait olan bu eser zengin bir kaynakçaya sahiptir. Dolayısıyla tarihî süreç içerisinde İslâm coğrafyacılığının katettiği mesafeyi anlamak kolaylaşacak, Müslüman coğrafyacıların ulaştıkları seviyeyi tespit mümkün hale gelecektir.