Kendini Unutan Sultan Dördüncü Murat

Sultan Murat'ın ikinci devri (1623-1640), Osmanlı tarihinin en dikkate şayan devirlerinden biridir. Yeniçeri ve Sipahilerin çılgın hareketleri, devlet bünyesini o şekilde tahrip etmiştir ki koca imparatorluk başıboş kalmış, ayak takımının elinde oyuncak hâle gelmiştir. İstanbul'da ve Anadolu'da korkunç bir anarşi hüküm sürmeye başlamıştır. Devlet gemisi batmanın tehlikesi içindedir.

İkinci devresinde yirmi yaşına girmiş olan ve annesinin vesayetinden kurtulan Dördüncü Murat'ın hakiki çehresiyle devlet idaresini eline aldığı görülür. Dizginleri ele aldığı ve sekiz yıl sürecek olan bu devir, devletin müthiş bir şiddet ve istibdatla idare edildiği devir olacaktır.

Dördüncü Murat, icraatında kedi zamanındaki vaziyeti ve hadiselerin tesiri altında kalmakla beraber imparatorluğun kendi zamanından önceki durumu ile de sıkıca ilgilenmiştir. Göriçeli Koçi Bey'in ona bir risale sunmuş olması bunun en güzel delilidir. Koçi Bey risâlesinde, devlet müesselerinin ve bunların kuvvetten düşüp çökmesinin nedenlerini, alınması gereken tedbirleri bir bir belirtmiştir.