Kırgız Romanı - Başlangıçtan Bağımsızlığa (1917-1990) – Mayramgül Dıykanbay – Fenomen Yayıncılık

Köklü bir sözlü kültüre sahip olan Kırgızlar, yazılı edebiyatın temelini 1920'li yılların sonuna doğru atmışlardır. İlk nesir örneğini 1927 yılında "Acar" uzun hikâyesi ile vermiş olan Kırgızlar, roman türündeki eserleri 1930'lu yılların ortalarından itibaren yazmaya başlamıştır. Çağdaş Kırgız edebiyatının ilk romanı olarak kabul edilen "Uzun Yol", şair ve yazar Mukay Elebayev tarafından 1934 yılından itibaren yazılmaya başlanmış ve 1936'da yayımlanmıştır. Söz konusu roman tarafımızca Türkiye Türkçesine aktarılmış, 2015'te Bengü yayınevi tarafından basılmıştır.Kırgızlar, komşu ülkelere göre yazılı edebiyata geç başlamasına rağmen Cengiz Aytmatov gibi dünyaya adını duyurmuş yazarlar yetiştirmiştir. Kırgız çağdaş edebiyatı deyince akla ilk gelen isim Cengiz Aytmatov'dur. Dolayısıyla Türkiye'de yapılmış çalışmaların çoğu Aytmatov'un hayatı ve eserlerinden oluşmaktadır. Ancak çağdaş Kırgız edebiyatının oluşumasında, şekillenmesinde, gelişmesinde ve tanınmasında büyük emekler vermiş, okunmaya değer başka isimler de mevcuttur. Bu yazarların bir kısmı Sovyet ideolojisinin siyasi baskılarına maruz kalmıştır. Bunlardan bazıları eserlerini düzelttikten sonra yayımlama imkânına sahip olabildilerse diğerlerinin eserleri ise yıllarca arşivlerde saklı kalmaya mecbur olmuştur. Bu bağlamda ifade edildiği üzere Türkiye'de Aytmatov ve eserleri dışında Kırgız edebiyatından fazla yazar tanınmamaktadır. Romanlar üzerine yaptığımız bu çalışmanın amacı, Türkiyeli okurları ve araştırmacıları Sovyet dönemi yazarlarla tanıştırmak ve soydaşlarının yaşadıkları tarihi, siyasi gelişmelerden haberdar etmektir.Romanlar bir milletin yaşam biçimini, siyasetini, tarihini ve dünya görüşünü yansıtması bakımından önemlidir. Sovyetler Birliği döneminde Türk Dünyasında yazılmış eserlerin çoğunun Sovyet ideolojisinin isteği üzerine yazılmış olduğu bilinen bir gerçektir. Dolayısıyla Kırgız Türklerinin değişime uğramış dili, tarihi, yaşam tarzı, değerleri ile ilgili daha fazla bilgiye sahip olmak için farklı...