Kısmi Temerrüt – Doğan Kara – Seçkin Yayıncılık

Kısmi temerrüt, borçlu temerrüdünün şartlarının borcun yalnızca bir kısmı bakımından gerçekleştiği veya borcun bir kısmının ifa edilmesinin ardından, borçlunun bakiye kısım bakımından temerrüde düştüğü borca aykırılık hâlidir. Kısmi temerrüt rejiminde sözleşme iki kısma ayrılır. Bu kısımlardan ilki, kısmen de olsa sözleşmede kararlaştırılan biçimde ifa edilmiş olan bölümdür; diğeri ise, borçlunun temerrüde düştüğü ve alacaklının seçimlik haklarını tatbik edeceği kısımdır. Kısmi temerrütte, alacaklı, ifa edilmemiş olan borç bakiyesinin aynen ifasıyla birlikte gecikme tazminatı talep edebilir. Para borçlarında, alacaklı, ifa edilmemiş kısım bakımından temerrüt faizi ödenmesini veya aşkın zararının giderilmesini isteyebilir. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, alacaklı, borcun ifa edilmeyen bakiye kısmının ifasından vazgeçerek, ifasından vazgeçilen kısım bakımından olumlu zararının tazminini talep edebilir. Kısmi olumlu zararının, mübadele veya fark teorisi uyarınca hesap edilmesi mümkündür. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde alacaklının diğer seçimlik hakkı, sözleşmeden kısmen dönme ve olumsuz zararın tazminini talep etme imkânıdır. Sözleşmeden kısmen dönme üzerine, kısmi dönmenin borçtan kısmen kurtarıcı etkisi meydana gelir ve sözleşmenin ifa edilmemiş bölümü bakımından bir kısmi tasfiye ilişkisi oluşur. Kısmi temerrütte kural, temerrüdün sonuçlarının ifa edilmeyen kısım bakımından gerçekleşmesi olsa da, kısmi ifanın alacaklı açısından hiçbir fayda sağlamaması veya ifa edilmeyen kısım olmaksızın sözleşmenin akdedilmeyecek olması gibi hâllerde, alacaklı, borcun tamamı bakımından borçlu temerrüdüne başvurabilir.