Koca Râgıb Paşa’nın Entelektüel Portresi

Şair, devlet adamı, diplomat, mütercim, hâmî ve mütefekkir kimliklerini aynı şahsiyette birleştiren Koca Râgıb Paşa, yalnızca yaşadığı dönemin siyasî ve kültürel hayatına yön vermekle kalmamış; hikemî şiiri, devlet felsefesi, diplomasi anlayışı ve ilmî faaliyetleriyle Osmanlı entelektüel geleneğinin en seçkin isimlerinden biri olmuştur. Onun eserleri, XVIII. yüzyıl Osmanlı düşüncesini anlamak için olduğu kadar edebiyatın siyaset ve felsefeyle kurduğu çok katmanlı ilişkiyi çözümlemek açısından da temel kaynaklar arasında yer almaktadır.
Bu kitap, Koca Râgıb Paşa'yı yalnızca bir divan şairi veya başarılı bir sadrazam olarak değil; Osmanlı düşünce tarihinin merkezî aktörlerinden biri olarak yeniden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Edebiyat, tarih, siyaset bilimi, dil, tasavvuf ve felsefe gibi farklı disiplinlerden araştırmacıların katkılarıyla hazırlanan eser, Râgıb Paşa'nın şiirinden diplomatik metinlerine, hâmîlik faaliyetlerinden kütüphanesine, devlet anlayışından hikemî düşüncesine kadar uzanan geniş bir perspektif sunmaktadır. Yirmiden fazla özgün araştırmayı bir araya getiren bu çalışma, disiplinlerarası yaklaşımıyla yalnızca Koca Râgıb Paşa üzerine yapılmış en kapsamlı çalışmalardan biri olmayı değil, aynı zamanda geç dönem Osmanlı entelektüel hayatının dinamiklerini anlamaya yönelik yeni tartışmalara da zemin hazırlamayı hedeflemektedir.
Kitapta yer alan makaleler:
• Koca Râgıb Paşa ve Siyaseti / Mehmet Mahur TULUM
• XVIII. Yüzyıl Klasik Türk Edebiyatında Hikmetli Bir Ses: Koca Râgıb Paşa'nın Edebî Şahsiyeti / Şevkiye KAZAN NAS
• Koca Râgıb Paşa'nın Felsefî Yönü / Kamil SARITAŞ
• Hâmî Olarak Koca Râgıb Paşa / Abdulkadir ERKAL
• Necâtî Bey'den Koca Râgıb Paşa'ya Gayrı Redifinin Seyri / Parvana BAYRAM
• Koca Râgıb Paşa'nın Tematik Şiir Mecmuası / Mehmet ÖZDEMİR - Emine KARADAĞ
• Koca Râgıb Paşa Dîvanı'nda Kullanılan Bir Kavram: Direfş-i Gâviyânî / Ahmet KARTAL
• Koca Râgıb Paşa Divanı'nda Eleştiri / Özkan UZ
• Dîvân-ı Râgıb'da Saygı ve Nezaket Stratejileri / Buğra Oğuzhan ULUYÜZ
• Koca Râgıb Paşa'nın "Söyler" Redifli Gazeli Ahmedî'ye Nazire mi? / Serpil MUTLU KIRLI
• Klasik Türk Şiirinin Atasözü ve Deyimleşme Potansiyeli: Dîvân-ı Râgıb Örneği / Betül ÖLÜRDÖNMEZ
• Bir Devlet Adamının Entelektüel Portresi: Kütüphanesindeki Eserlerden Hareketle Koca Râgıb Paşa'nın Zihin Dünyası / Melike GÖKCAN
• Koca Râgıb Paşa'nın Kitap İsimleriyle Yazdığı Mektubu Üzerine / Günay TULUM
• Koca Râgıb Paşa Divanı'nda Mısır ve Mısır'la İlgili Unsurlar / Bekir BELENKUYU
• Koca Râgıb Paşa'nın Hâmîliğinde 18. Yüzyılda Sanat Faaliyetleri / Aynur KURT
• "Tahkîk ü Tevfîk" Mukaddimesi Işığında Osmanlı-İran İlişkileri / Elif SAKARYA
• Bir Diplomatik Eserin Siyâsî Önsözü: "Tahkîk ü Tevfîk Dîbâcesi" / Beyza KARA
• Koca Râgıb Paşa'dan Cumhuriyet'e Türk Şiirinde Felsefi/Hikemî Tarzın Dönüşümü / Ebru ÖZGÜN
• Felsefe, Şiir ve Tasavvuf Bağlamında Koca Râgıb Paşa / Hayyam CELİLZADE
• Koca Râgıb Paşa'nın Devlet Adamlığı Üzerine: Aristotelesçi Siyaset Anlayışı Bağlamında Bir Değerlendirme / Esma ACAR
• Gazâlî'nin Ahlak Teorisinde ve Koca Râgıb Paşa'nın Hikemî Dünyasında Erdem / Sinem ÖNDEŞ
• Koca Râgıb Paşa Bibliyografyası / Emrah GÜLÜM