Küçük Prens

KÜÇÜK PRENS: DÜŞLERİN SIRLI YANI

Antoine de Saint-Exupéry'nin Küçük Prens'ini okurken hem bazı sözcüklerin/kavramların ardına düşüyorum hem de düşlerimizin sırlı yanlarına bakıyorum.
Küçük Prens, bize hayatı gösteren bir kitap. Düşünce akkoru da denebilir. Yaşanmışlıktan yansıyanların bir çocuk/yetişkin gözüyle anlatımı… İnsanlar arasındaki iletişimin yolu, yordamı, yaşananlara verdiğimiz anlam, akkorlaşan düşünceler olarak Exupéry'nin anlatımıyla karşımıza çıkıyor burada.
Gerçeğin gerçekliğine bir o kadar bakış/kavrayışla düşünceye dönüşen sözün kaynağına indiriyor bizi anlatıcı.
Yaşamın oyun, oyunun da insanın dış evreninin ivmesi olduğu gerçeğini de hatırlatır bize yazar.
Çocuklar kadar büyüklere de sözü olan bir "hikâye"nin mutlaka bir yerinde kendinizle karşılaşırsınız.
Yitmeyen bir duygunun, sezgisel bir yolculuğun sözcüklerdeki yansısı yıldız yıldız göğe ağarak dilden dile yayılıyor. Exupéry anlatısını şunca yıldır okurlara taşıyan da bu duygunun tozu olsa gerek.
Öyleyse, Exupéry'nin şu sözüne kulak vererek okumaya başlayabiliriz Küçük Prens'i:

"…kitabımın üstünkörü okunmasını istemem. Bu anıları anlatmak öyle acı ki benim için. Dostum, koyununu alıp gideli altı ay oldu. Bu kitapta onu size anlatmayı deniyorsam, onu unutmamak içindir. Dostunu unutmak acı bir şeydir."
İnsanın kendi olmak yolculuğunun, kendince yaşamak düşüncesinin doğadaki/evrendeki karşılığını bulmak ögrenmek için bir yaşama kitabıdır Küçük Prens. Her zamana, cağa yansısı/sözü de bundandır.
Küçük Prens'le Kral'ın karşılaşmasında, diyaloglarında karşımıza çıkan gerçeklik insanın yeryüzündeki duruşu/durumuna dair ilginç düşünceleri taşır okura. Öğrettiği kadar düşündürür de Exupéry okurunu.
Sanmayın ki "küçük" sıfatı "prens"in öyküsünün küçüklere ait olduğunu imler. Önce büyükler okumalı, sonra da küçükler ve her yaştan insanlar…
Hayata yalın bakışın, duru sözle kavramların anlamını öyküleyerek anlatmanın Exupéry'de buluştuğu yer kuşkusuz yaşanmışlıklardır. Dahası doğa-insan ilişkisinden ağıp gelenlerin akıl süzgecinden geçirilerek Küçük Prensvari bir anlatıya dönüşmesi insanı benzersiz bir dünya seyrine çıkarır. Exupéry'nin bu anlatısıyla, insanın yeryüzü serüvenine dair anlatılan bir "dış masalı"nın içinden bakarız. Orada dostluk, arkadaşlık, paylaşım, sevgi, değerbilirlik, birbirini anlama, bağlılık, kendini keşfetme, doğayı tanıma vardır. Kendi yıldızını keşfetme, yaşama kılavuzunu bulma yolculuğuna çıkarır sizi üstelik Exupéry Küçük Prens'le.
Size sunduğumuz Azra Erhat'ın çevirisi 1968'de Yankı Yayınları'nca okura ulaştırılmıştı. İlk özgün çevirilerden biri olarak nitelendirebileceğimiz bu çevirinin günışığına çıkarılması, Erhat'ın adıyla yayıncısı denemeci Kemal Demirel'in bir kez daha bu kitapta anılarak buluşmasını da bir sürekliliğin ifadesi olarak almalı.

Feridun Andaç