Kur’an’da Rab ve İlâh – Esra Erdoğan Şamlıoğlu – Fecr Yayınları

Çalışmamız Kur'an'da Allah isminden sonra en çok geçen rab ve ilāh kavramlarının semantik çerçevesinin belirlenmesini, bu iki kavramın geçtiği ayetlerin indirildikleri bağlamın anlaşılmasını ve indiği dönemdeki muhatap kitlesinin tespit edilmesini konu edinmektedir. Çalışma konu bütünlüğü içerisinde iki ayrı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde rab kavramının, ikinci bölümde ise ilāh kavramının semantik analizine yer verilmektedir. Çalışmamızda rab kavramının Kur'an'da dört ayrı anlama, ilāh kavramının ise sadece tek bir anlama sahip olduğu tespit edilmiştir. Yaptığımız çalışmanın sonucunda rab kavramının özel olarak sadece Allah için kullanıldığı, Cahiliye Dönemi Araplarının dahi kendi putlarına rab kelimesini kullanmadığı, ancak ilāh kavramının daha geniş bir alanı kapsamasından ötürü, Allah da dâhil olmak üzere pek çok tanrı veya putun ilāh kavramının semantik çerçevesine girdiği tespit edilmiştir. Siyer kaynakları ve nüzul sebepleri üzerinden yaptığımız çalışma, tarihsel süreci içerisinde bu iki kavramın doğru bir şekilde anlaşılmasını amaç edinmiş ve kavramların geçtiği ayetlerde anlamın eksiksiz bir şekilde belirlenmesine katkı sağlamıştır.