Leyla ile Mecnun

Klasik Doğu edebiyatının en derin ve en çok işlenmiş aşk anlatılarından biri olan Leyla ile Mecnun, yalnızca beşerî bir sevda hikâyesi değil; insan ruhunun hakikate yolculuğunu semboller diliyle anlatan tasavvufî bir metindir. Bu hikâye, Arap menşeli bir efsane olarak doğmuş, asırlar boyunca Fars ve Türk edebiyatında yeniden yorumlanmış; her şairin kaleminde yeni bir mânâ ufku kazanmıştır. Bu zincirin en zarif ve hikmetli halkalarından biri ise XV. yüzyılın büyük sûfî şairi Molla Abdurrahman Câmî'dir (k.s).

Câmî, Leyla ile Mecnun kıssasını yalnızca bir aşk mesnevisi olarak değil; mecazdan hakikate yükselişin sembolik anlatımı olarak ele alır. Onun eserinde Mecnun'un çöllere düşüşü, toplumdan kopuşu ve akıl sınırlarını aşan hâlleri; aslında nefsî bağlardan kurtuluşu ve mutlak aşka yönelişi temsil eder. Leyla ise zâhirde bir sevgili olmakla birlikte; bâtında, ilâhî cemâlin remzidir. Böylece hikâye, iki âşığın trajedisi olmaktan çıkar, kul ile Cenâb-ı Hak arasındaki aşkın dili hâline gelir.