Makalat Geleneğinde Ebü’l-Kasım El-Ka‘bî ve Mezhepler Tarihindeki Yeri

İslâm düşünce tarihinde yaşanan Cemel ve Sıffin vakaları, tahkîm olayı, mihne ve karşı mihne hareketleri dikkate alındığında geçmişteki fikri yapıların tarafsız bir bakış açısıyla modern zamanların değerlendirmesine sunulması hem son derece önemli hem de bir o kadar zorlu hale gelmektedir. İslam düşünce geleneğinde ifa ettiği misyon akılda tutulduğunda Mu'tezile için bu durum çok daha fazla ehemmiyet kazanmaktadır. İşte burada da bir mezhep, grup, oluşum veya fikrin ya bizzat kendinden, onları benimseyenlerden hareketle alımlanması, şayet bu mümkün olmayacaksa da ötekileştirmeyen, çarpıtmayan, mümkün olduğunca objektif davranarak anlatım ve aktarım yolunu seçen farklı/rakip/muhalif bir kaynak veya müellife müracaat edilmesi hakikatin ortaya çıkarılması adına elzem görünmektedir. Ebü'l-Kāsım el-Kâ'bî (ö. 319/931) ve onun Kitâbu'l- Makālât adlı eserinin kıymet ve ehemmiyeti işte bu noktada açığa çıkmaktadır. Zira Kâ'bî ve Kitâbu'l-Makālât hem İslâm Mezhepler Tarihi ve genel olarak İslâm düşüncesi için yadsınamaz bir öneme sahip olan Mu'tezile ekolünün hem de dönemi itibariyle ele aldığı diğer bütün mezhep ve oluşumların objektif bir bakış açısıyla tanıtılması adına hayatî bir önemi haizdir. Elinizdeki eser, Kâ'bî'nin ve Kitâbu'l-Makālât'ın ilim dünyasında daha fazla tanınmasına bir nebze de olsa katkı sağlarsa müellifi kendisini başarılı kabul edecektir.GİRİŞA. ARAŞTIRMANIN KONUSU VE KAPSAMIB. ARAŞTIRMANIN AMACI VE ÖNEMİC. ARAŞTIRMANIN YÖNTEMI VE KAYNAKLARIBÖLÜM 1 EBÜ'L-KĀSIM EL-KÂ'BÎ1.1. HAYATI1.2. YAŞADIĞI DÖNEM VE SOSYO-KÜLTÜREL ORTAM1.3. ÜSTLENDIĞI RESMÎ GÖREVLER1.4. İLMÎ KIŞILIĞI1.5. ESERLERIBÖLÜM 2 KİTÂBU'L-MAKĀLÂT VE MUHTEVASI2.1. KİTÂBU'L-MAKĀLÂT2.1.1. Konusu2.1.2. Takip Edilen Metod2.1.3. Kâ'bî Kitâbu'l-Makālât'ı Neden Yazdı?2.1.4. Eser Ne Zaman Telif Edildi?2.2. ESERIN KISIMLARI VE MUHTEVASI2.2.1. Kâ'bî'nin Fırka Tasniflerini Gösteren Tablolar2.3. "MAKĀLÂT" ADINI TAŞIYAN DÖRDÜNCÜ KISMIN ÖZELLIKLERI,KAYNAKLARI VE METODUBÖLÜM 3 KÂ'BÎ'NİN MEZHEPLER TARİHİNDEKİ ...