13. yüzyıldan günümüze uzanan köklü bir ilim ve medrese geleneğinin izini süren Mala Mela Tarihi ve Âlimleri, yalnızca bir tarih kitabı değil; aynı zamanda Kürt-İslam coğrafyasının hafızasına yapılan derin bir yolculuktur.
Bu eser; Eyyubilerden Botan Beylerine, Yavuz Sultan Selim'den II. Abdülhamid'e kadar uzanan siyasal ve toplumsal ilişkileri; Botan, Hakkâri ve Garzan medrese geleneğinin oluşumunu, gelişimini ve bölgedeki düşünsel dönüşümünü tarihî anlatılar, rivayetler ve biyografiler eşliğinde ele alıyor.
Kitapta onlarca âlimin hayat hikâyesi, medreselerde yürütülen bilim, kelam ve felsefe tartışmaları; isyanların bölgenin ilim hayatına etkileri ve "Koma Mela" ekseninde doğa, varlık ve insan üzerine yapılan kadim düşünsel tartışmalar gün yüzüne çıkarılıyor. Yunan doğa filozoflarını andıran ancak çok daha eski yerel sözlü geleneklere dayanan bu düşünce dünyası, okuyucuya unutulmuş bir entelektüel mirası yeniden keşfetme imkânı sunuyor.
Mala Mela Tarihi ve Âlimleri; tarih, medrese geleneği, Kürt düşünce tarihi, tasavvuf, siyaset ve bölgesel hafıza üzerine çalışan araştırmacılar kadar; geçmişin derinliklerinde kaybolmuş ilim halkalarının izini sürmek isteyen her okur için önemli bir başvuru kaynağı niteliğinde.
Geçmişin sessiz medreselerinden bugünün hafızasına uzanan bu eser, bir coğrafyanın ilimle kurduğu asırlık bağın, düşünce üretiminin ve manevi mirasının hikâyesini anlatıyor.