Maruf er-Rusafi ve Şiirleri – Fuat Daş – Fecr Yayınları

Bu çalışmada Maʿrûf er-Rusâfî'nin hayatı ve şiirleri dört bölüm şeklinde ele alınmıştır. Çalışmanın girişi bölümünde şairin yaşadığı dönemin siyasi ve sosyo-kültürel dinamikleri sunulmuş, modern Irak şiirinin tarihsel seyrine, geçirdiği edebi evrelere değinilmiştir. Birinci bölümünde Rusâfî'nin hayatına, edebi yönüne ve eserlerine yer verilmiştir. Bu bölümde eğitim hayatı, icra ettiği siyasi ve kültürel görevler, kurduğu dostluklar, beslendiği edebi ve siyasi yönelimler detaylı bir şekilde okura sunulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde; toplumsal meseleler üzerine kaleme aldığı şiirler incelenmiş olup kadın hak ve özgürlükleri, ekonomik sorunlar, bilim, akılcılık ve cehalet, vatan sevgisi, insanî değerler bağlamında şiirleri değerlendirilmiştir. Nitekim Rusâfî 'sanat toplum içindir' ilkesini benimsediği için bu bölümde onun toplumsal reformist kimliği yansıtılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde; şairin siyasi şiirleri konu edinilmiştir. Uzun yıllar gerek Osmanlı döneminde gerekse Irak'ın bağımsız bir devlet olarak tarih sahnesine çıktığı dönemde siyasetle yakından ilgilenmiş ve onun bu siyasi kimliği şiirlerine de yansımıştır. Bundan mütevellit yaşadığı dönemde tanıklık ettiği hemen her siyasi hadiseyi tarihe not düşer gibi şiirlerine taşımış, bu hadiselere dair kendi fikirlerini beyan etmeye çalışmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise şairin divanında yer alan savaş, tarih, felsefe içerikli şiirler ve geleneksel türler olan mersiye, methiye ve tasvirleri ele alınmıştır. Nitekim Rusâfî çok yönlü bir şair olduğu için hemen her alana nüfuz eden şiirler söylemiştir.