Memlük Toplumunun Şekillenmesinde Kadının Rolü – Mehmet Emin Eser – Kitap Dünyası Yayınları

Tarih sadece kılıçlarla değil, görünmez ellerle de yazıldı.
Geleneksel tarih anlatıları, Memlükler dönemini genellikle sultanların askerî dehaları ve savaş meydanlarındaki zaferleri üzerinden okur. Ancak bu görkemli tablonun ardında, toplumsal yapının ilmiklerini büyük bir maharetle ören, siyasetten ekonomiye, ilimden sanata kadar hayatın her alanında varlık gösteren bir güç daha vardı: Kadınlar.
Bu kitap, kadınları tarihin tozlu raflarındaki "pasif" ve "görünmez" figürler olmaktan çıkarıp; saray koridorlarında siyaseti yönlendiren, kurdukları vakıflarla şehirleri imar eden ve ilim meclislerinde icazet veren birer "kurucu özne" olarak merkeze alıyor. Mısır'ın kalbi Kahire'den kırsalın derinliklerine kadar uzanan bu kapsamlı araştırma; hür kadınlardan câriyelerin saklı hayatlarına, hadis âlimlerinden kudretli sultan annelerine kadar Memlük dünyasının kadın portrelerini bütüncül bir perspektifle sunuyor.
"Harem" duvarlarının ötesine bakan bu çalışma, şu can alıcı soruların peşine düşüyor:
• Bir kadın sultanların kararlarını nasıl değiştirebilirdi?
• Mülkiyet haklarını, ticari faaliyetlerini ve kurduğu vakıfları kullanarak ekonomik gücünü nasıl kalıcı bir mirasa dönüştürdü?
• Orta Çağ İslam toplumunda kadının kamusal alandaki gerçek sınırları neydi?
Memlük medeniyetinin sosyal genetiğini anlamak isteyenler için bir başvuru kaynağı niteliğinde olan bu eser; okuyucuyu kadının sadece ev içindeki rolüyle değil, toplumu bizzat şekillendiren gücüyle tanıştırırken, tarihin eksik bırakılan sayfalarını kadınların iziyle tamamlamayı hedefleyen önemli bir adım niteliği taşıyor.