Milli Mücadele Günlerinde Cevat Dursunoğlu – Tolga Başak – Atatürk Araştırma Merkezi

Milli Mücadele hareketinin programının oluşturup temellerinin atıldığı 1919 yılı Erzurum'undaki Müdafaa-i Hukuk sürecinde ön plana çıkan şahsiyetlerden biri de Cevat Dursunoğlu'dur. Cevat bey Mondros Mütarekesi'nden sonra Doğu Anadolu topraklarında ortaya çıkan Ermenistan tehlikesine karşı Erzurumda kurulan "Vilayet-ı Şarkıye Müdafa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti'nin kurucularındandır. I. Dünya Savaşı'nda çeşitli cephelerde vazife yaptıktan sonra Erzurum'a dönmüş burada Milli Mücadelenin sesi haline gelen Albayrak Gazetesi yayın heyetinde yer almıştır. İtilaf devletlerinin haksız işgallerini ve iki devamlı olarak milli vicdanı canlı tutmaya gayret etmiştir.Eğitim alanındaki hizmetleriyle de ön plana çıkan Cevat Bey aynı zamanda Müdafaa-i Hukuk cemiyetinin umumi katibidir. 17 Haziran 1919 tarihli Erzurum Vilayet Kongresi ve 23 Temmuz 1919 'daki Erzurum Kongresi'nin toplanması için yapılan hazırlıkların içinde aktif olarak yer almış Erzurum Kongresi merkez delegeliğinden Mustafa Kemal Paşa lehine istifa ederek kongreye Hasankale delegesi olarak katılmıştır.1920 eylülünde Bakü'de toplanan Doğu Halkları Kurultayı'na ve en büyük bir ihtimalle TBMM tarafından gizli bir görevlendirme ile yine aynı ay Bakü'de toplanan Türkiye Komünist Teşkilatları Birinci Kongresi'ne katılan Cevat Dursunoğlu yeni Türk devletinin kuruluş yıllarında eğitim sisteminin çeşitli kademelerinde üst düzey yöneticilik yapmıştır. 1942-19462'da VII.Dönem Kars ve 1946-1950 yılları arasında VIII/I. Dönem Erzurum Cumhuriyet Halk Partisi milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne girmiş, 1961'de Kurucu Meclis'te görev almış.