Mimar Sinan'ın Hatıraları - Mimar Sinan'ın Yapıları (2 Cilt) – Suphi Saatçi – Ötüken Neşriyat

Mimarbaşı olarak Sinan, bütün bir Osmanlı coğrafyası üzerinde değişik türde dört yüzü aşkın yapı inşa etmiştir. Ölümüne kadar mimarlık mesleğini sürdüren büyük usta, padişah ve hanedan üyelerinden başka birçok devlet adamından sipariş almıştır. Cami, mescit, medrese, darüşşifa, kervansaray, türbe, su kemeri, köprü, hamam ve birçok çeşme tasarlamıştır. Hayatının sonuna kadar durmadan çalışmış ve 1588 yılında görevinin başında iken hayata veda etmiş, Süleymaniye Külliyesinin mütevazı bir köşesinde kendisi için tasarlayıp hazırladığı yalın ve açık türbesinde toprağa verilmiştir.

Türk medeniyetinin bu değerli mimarı, ölmeden önce hatıralarını ve yaptığı eserlerin dökümünü yazdırarak iki ana kaynakta toplatmıştır. Sinan kendi anlatımı ile nakkaş Sâî Mustafa Çelebi'ye yazdırdığı hatıralar kitabına Tezkiretü'l-bünyan adını vermiştir. İnşa ettiği yapıların listesini de Tezkiretü'l-ebniye adlı kitapta toplamıştır.

Meslek hayatı boyunca birçok padişah ve devlet adamı ile karşı karşıya gelen Sinan, onlarla yaptığı en heyecanlı diyalog ve tartışmaları bu eserlerinde anlatmıştır. Sinan'ın mimarî bakışı, dünya görüşü ve meslek hayatında yaşadığı sıkıntılar da en yalın ve açık biçimde bu iki yazma kaynakta dile getirilmiştir. Sergilediği meslek ahlakı ve dik duruş ile de Sinan insanlarda büyük bir hayranlık uyandırmıştır. Mimarlık hayatının en ilgi çekici yanlarının anlatıldığı bu eserler, mimarlardan başka her entelektüel insan tarafından mutlaka okunmalıdır.