Mimarlığın Halleri

Aykut Köksal'ın mimarlık yazılarını içeren son kitabı Mimarlığın Halleri, raflardaki yerini aldı. Köksal'ın yeni yazılarıyla Karşı Notlar toplamından bir seçki içeren kitap şu bölümlerden oluşuyor: Düşüncenin İzinde; Özneler, Durumlar; Kent Dinamikleri; Korumanın Olanaksızlığı; Kitaplar.

Mimarlığı farklı bağlamlarda ele alan bu bölümler, felsefeden Türkiye'nin önde gelen mimarlarının üretimine, taklitten korumaya, tiyatrodan çağdaş sanata, kent yazılarına ve mimarlık kitaplarını değerlendiren metinlere uzanıyor.

Köksal, kitapta yer alan 'Türkiye'de Mimarlık' başlıklı yazısında şöyle diyor: "Bugün Türkiye'de mimarlığın iki ayrı görüntüsü var: İlki, mimarlık medyasına, mimarlık yayınlarına, toplantılara, söyleşilere, ödüllere yansıyan görüntü: dergilerde yayımlanan mimar profilleri, mimar monografileri, antolojiler, televizyonlardaki mimarlık söyleşileri, dağıtılan ödüller, 'büyük ödül' sahibi mimarlar...vb. Ama bir de yapılanmış çevredeki görüntü var. Artık 'mimarlık' sözcüğünü kullanmada epey zorlanacağımız bir görüntü bu. Formel öznelere sahip (yani kâğıt üzerinde 'mimar' özneler taşıyan) yapılanmış çevreyle informel çevrenin de bir farkı yok, her ikisi de mimarlığın bilgi üretimini aynı kertede dışarıda bırakıyor. Hiç kuşkusuz modernleşme sürecini tamamlamamış bir toplum için anlaşılmayacak bir durum değil, çünkü mimari bilginin gündelik olana eklemlenmesi ancak modernleşmeyle olası. Bu anonim bağlamın sunduğu görüntüyle ilk görüntü arasında en ufak bir akışkanlık yok. Sanki birbirinden tümüyle farklı iki üretim bağlamı gibi. Bu manzaraya son yirmi yıl içinde kendini gösteren, kısa sürede ikinci görüntüdeki anonim bağlamın bir parçasına dönüşen iki katman daha eklendi: İşyeri ya da konut kulelerinden sitelere, alışveriş merkezlerine uzanan yok-yer mimarlığı ile resmi siyasetin dayattığı, özellikle kamusal yapılarda ortaya çıkan 'sözde yeni-Osmanlı' mimarlığı. Kısa bir deyişle bu durum, yüzyıllık Cumhuriyet serüveninin ardından mimarlığın bugün geldiği noktayı gösteriyor."