Muhammed Abduh’un Dini ve Siyasi Görüşleri – Mehmet Zeki İşcan – Dergah Yayınları

Muhammed Abduh birçok özelliği dolayısıyla çağdaş İslam dünyasının ve bu dünyada vücut bulan siyasi, dini, sosyal arayışların odağında yer alan bir isimdir. Özellikleri arasında iyi bir medrese eğitimi almış olması, vahdet-i vücutçu bir tasavvuf muhitinden gelmesi, Afgani ile olan yakın ilişkileri, yeni İslam yorumları, Mısır’da ve Ezher’de gerçekleştirmeye yöneldiği ıslahat hareketleri, Reşit Rıza gibi bir takipçisinin olması, tefsir ve kelam başta olmak üzere İslami ilimlerin değişik dallarında modern yönleri baskın önemli eserler bırakması...gibi unsurlar sayılabilir.Eserleri ve makaleleri çok etkili olmuştur. 19. yüzyılın son çeyreği ile 20. yüzyılın başlarında bütün İslam dünyasında en çok okunan Abduh’tur dense mübalağa edilmiş sayılmaz. Bu yoğun ilgi Avrupalıların da siyaseten ve akademik olarak en çok takip ettikleri kişi olmasına yol açmıştır.Abduh Türkiye’de de çok etkili olmuştur. Özellikle Sırat-ı Müstakim / Sebilürreşat ekolü ondan ziyadesiyle etkilenmiştir. Mehmet Akif’in dönemin tek Abduh mütercimi olarak yaptığı tercümeler de bu mecmuada yayımlanmıştır. Fakat Abduh’un etkisi bu grupla sınırlı kalmamış Abdullah Cevdet’ten Ziya Gökalp’e, Peyami Safa’ya kadar değişik fikir akımlarına mensup hemen bütün Osmanlı aydınlarını tesiri altına almıştır.Çağdaş İslam düşüncesinin üst bir temsilcisi olarak Abduh ve fikirleri aynı zamanda birçok akıl karışıklığına, karmaşık problemlere de yol açmıştır. Elinizdeki kitap bütün bu çabaları toplu olarak vermeye çalışan Türkçe ilk çalışmadır.