30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Mütarekesi'nin ağır şartları, Osmanlı Devleti'nin askerî ve siyasi gücünü büyük ölçüde sınırlandırdı. Ordunun terhis edilmesi, silah ve cephanelerin teslim edilmesi ve işgallerin başlamasıyla birlikte ülkenin geleceği belirsiz bir hâle geldi.
Böylesi bir ortamda 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkan Mustafa Kemal Paşa, Millî Mücadele'nin ilk adımlarını atmaya başladı. Samsun'dan Havza'ya, Amasya'dan Erzurum ve Sivas'a uzanan bu süreçte alınan kararlar, gönderilen telgraflar, yapılan görüşmeler ve toplanan kongreler, bağımsızlık mücadelesinin yönünü adım adım belirledi.
Peki, işgal altındaki bir ülkede Millî Mücadele nasıl örgütlendi? Bağımsızlık düşüncesi nasıl ortak bir iradeye dönüştü? Samsun'da atılan ilk adım, nasıl Erzurum ve Sivas'ta milletin ortak mücadelesine dönüştü?
Nutuk – Ateş Çemberinde İlk Adım: İşgal ve Uyanış, Nutuk'un bu kritik dönemini günümüz Türkçesiyle daha anlaşılır ve akıcı bir biçimde okurla buluşturuyor. Atatürk'ün kendi tanıklığıyla Samsun'a çıkıştan Sivas Kongresi'ne uzanan gelişmeleri aktarırken, Millî Mücadele'nin hangi şartlar altında ve hangi adımlarla örgütlendiğini ortaya koyuyor.
Kitabın sonunda yer alan, aslına sadık kalınarak sunulan özgün belgeler ise dönemin yazışmalarını, kararlarını ve gelişmelerini doğrudan tarihî kaynaklar üzerinden takip etme imkânı sağlıyor.