Osmanlı İmparatorluğu'nun Kuruluşu – Herbert Adams Gibbons – Serüven Yayınevi

Birkaç yüz savaşçı. Bir aşiret beyi. Bir avuç toprak. Ve sadece yüz yıl içinde üç kıtaya yayılan, Bizans'ın mirasçısı, dünya tarihinin en uzun ömürlü imparatorluklarından biri. Osmanlı'nın doğuşu, tarihin en olağanüstü dönüşüm hikâyesidir ve bu hikâye, sandığımızdan çok daha karmaşıktır.1916'da, Birinci Dünya Savaşı'nın ortasında çöküşün gölgesinde İstanbul'da yaşayan Amerikalı tarihçi Herbert Adams Gibbons, Princeton'dan getirdiği akademik titizlikle bu kuruluşun gerçek hikâyesini araştırırken devrim niteliğinde bir teze ulaştı: Osmanlılar, Orta Asya'dan gelip Anadolu'yu fetheden saf bir Türk-Müslüman ordusu değildi. Onlar; Türk göçebelerini, Rum köylüleri, Ermeni ustaları, Slav askerleri, Bizans bürokratlarını ve Hristiyan dönmeleri aynı potada eriten, Bizans kurumlarını ustaca özümseyen, kuzeybatı Anadolu'nun çok-etnili sınır kültüründen doğan eşsiz bir devletti.Gibbons bu kitapta Âşıkpaşazâde, Neşrî, Kantakuzenos ve Dukas gibi hem Osmanlı hem Bizans kaynaklarını çift perspektiften okuyarak Osman, Orhan, Murad ve Bayezid'in adım adım nasıl bir imparatorluk kurduğunu yoğun yeniden inşa eder.Yayımlandığı gün fırtına kopardı; Mehmet Fuad Köprülü onu reddetti, Paul Wittek "gaza tezi"yle yanıtladı, Cemal Kafadar onu yeniden okudu yüzyıllık bir tartışmanın merkezindeki kitap, hâlâ konuşuluyor. Osmanlı tarihçiliğinin gerçekten anlamak isteyen her okurun atlayamayacağı bir başyapıt. Bu, sadece bir tarih kitabı değil bir entelektüel olaydır.