Osmanlı'da Karşı Düşünce ve İdam Edilenler? – Rıza Zelyut – Tarihçi Kitabevi

Prof. Server Tanilli, bu kitapla ilgili olarak 1986 tarihli mektubunda şunları yazıyor:“Osmanlı’da Karşı Düşünce ve İdam Edilenler” adlı yeni eserinizi aldım. Yararlanarak okudum. “Karşı-düşünce”nin nedenli çileli bir tarihi varmış bizde! Resmi düşünce, kudurganlığını sadece şimdi sergiliyor değil; özgür düşünceye vaktiyle de ne acılar çektirilmiş. İbretle okuyor insan.Bu çalışmada, resmi tarihin yok saydığı veya kötülediği “düşünceleri yüzünden katledilen” ulu dedelerimiz ilk kez gün ışığına çıkartılıyor. Eserde, Türklerin İslamiyet’e geçişleri, bu süreçteki halk İslamı'nın aldığı muhalefet biçimleri ilk kez karşı gözle veriliyor.Ve “Osmanlı kimdir?” sorusunun gerçek cevabı ortaya konuluyor.Osmanlı kimliğinin doğru anlaşılabilmesi için de 15. yüzyılda Edirne’de diri diri yakılan Hurufîlerden başlayıp 17. yüzyılda 90 yaşında iken katledilen Hamzavipiri Beşir Ağa’ya kadar uzanan aydın kırımı ortaya çıkartılıyor.Ve bu haliyle de bu eser “gerçek halk tarihi” olma özelliğine kavuşuyor.Bu çalışmada, gerçek tarihe tanıklık etmesi için, düşünce şehitlerimizin yaşadığı ortamla ilgili olarak Osmanlı sivil yaşamına ait belgeler, eski kaynaklardan sayfa sayfa, bol bol aktarılmıştır.Eser bu son baskısında, yeni kaynakların, notların ve önemli üç “Ek”in ilave edilmesiyle daha da zenginleştirilmiş, olgunlaştırılmıştır.