Ralamb Albümü

Osmanlı Devleti ile İsveç Krallığı arasında 17. yüzyılda mecburi bir yakınlaşma olmuştu. Her iki ülke de Lehistan ve Rusya'nın tehdidi altındaydılar. Bu nedenle Osmanlı-İsveç ittifakı kurulması maksadıyla İsveç Kralları Osmanlılara elçiler göndermeye başlamışlardı. İşte Clares Ralåmb (1622-1698) de bu elçilerden biriydi. Hatta kendisi Osmanlı topraklarına gelen ilk İsveç elçisiydi. Ralamb Haziran 1657'de Rumeli üzerinden İstanbul'a gelmiş ve tam bir yıl boyunca Osmanlı başkentinde kalmıştı. İstanbul'da kaldığı zaman zarfında tanık olduğu ilginç olayları ve duyduklarını yazmış ve anıları 1697'de Stockholm'de basılmıştı. Kort beskriffning om thet som wid then Constantinopolitanske Resan ar föreluppit (İstanbul'a Yapılan Yolculuklarda Olup Bitenler) adlı seyahatnamesi İsveç Ulusal Kütüphanesinde koruma altındadır. Ralåmb İsveç'e döndüğünde yanında bir de "albüm" getirmişti. Ralamb adıyla bilinen bu albüm Osmanlı toplumundaki çeşitli meslek gruplarının giyim kuşam tarzını görünüşlerini betimleyen 137 küçük tablo içermektedir. Her figür, 14.5x10 cm boyutlarında ayrı kâğıtlara, guaj ve yaldızlı Hint mürekkebi kullanılarak çizilmiştir. Boyama teknikleri oldukça canlıve inandırıcıdır. Mesela şeffaf tüllerin altında asıl elbisenin farklı rengi başarılı biçimde verilmiştir. Çizimler geleneksel Osmanlı/Türk minyatürü tarzındadır. Hareketler kısıtlıdır ve figürler sabit durmaktadır. Ne yazık ki ressamın adı bilinmemektedir. Sayfaların çoğu, Claes Rålamb'ın kendisinin yazdığı notların yanı sıra, söz konusu minyatürü açıklayan İsveççe, Fransızca, İtalyanca veya Latince notlara sahiptir. Her bir sayfa sağ üst köşede mürekkeple numaralandırılmıştır. Rålamb bunu muhtemelen para karşılığı yerel bir ressama (minyatürcüye) yaptırmıştı. Ya da başka bir ihtimalle satın aldığı bir albümü kendisi notlandırmıştı. Bu türden albümler o dönemlerde modaydı ve İstanbul'u ziyaret eden Avrupalı tüccarlar, elçiler bunları anı olarak satın alıyorlardı. Tasvirler 17. yüzyıl İstanbul'unda Türklerin, Y...