Robert Alexy’nin Hukuk-Ahlak İlişkisine Yaklaşımı Kapsamında Hukuki Argümantasyon Teorisi – Şerife Sümeyra Çadak – Astana Yayınları

Robert Alexy hukukun ahlaki değerlerle ilişkisini hukukun doğruluk iddiasında olduğunu ileri sürerek ortaya koyan, modern hukuk felsefesinin önemli isimlerinden biridir. Ahlaki değerler ve kurallar ona göre hukuk kavramı içinde beraber yer alır. Alexy bunları "adaletsizlik argümanı" ve "ilkeler argümanı" ile temellendirir. Aşırı adaletsizlik durumlarında hukukun geçerliliğinin sorgulanabileceğini savunan bu yaklaşım, klasik hukukî pozitivizme eleştirel bir perspektif sunar. Böylece hukuk uygulamasında yalnızca normların varlığı değil, bu normların rasyonel ve ahlaki olarak savunulabilir olması da önem kazanır.
Ahlakın hukuk dışında tutulması mümkün değildir. Ancak diğer yandan yargı kararlarının rasyonel olması beklenir. Kuralların doğruluk iddiası doğrultusunda gerekçelendirilme zorunluluğu vardır. Ahlaki yargıların gerekçelendirilmesi ise ciddi bir sorundur. Bu noktada Alexy, ahlaki yargıların da rasyonel olarak gerekçelendirilebileceğini iddia eder. Böylece hukukun ahlakı dışlamadan rasyonel kararlar üretebileceğini savunur.
Güncel yargı kararlarına baktığımızda normatif iddiaların gerekçelendirilmesi konusunda sorun vardır. Yargı kararları çoğunlukla doğruluk yönünden tartışmalıdır. Hukuk uygulamasında rasyonel doğrulama yöntemlerine gerçekten ihtiyacımız vardır. Bu bağlamda Alexy'nin argümantasyon teorisi, yargı kararlarının rasyonel doğrulama yöntemleri eksiğini tamamlamak için faydalı bir yaklaşımdır. Bu kitap ile hukuki nesnellik ve adalete yönelik arzunun bir nebze de olsa gerçekleşmesi dileğiyle…