Rus Arşivlerine Göre Moskova ve Kars Konferansları – Natalya Çerniçenkina – Değişim Yayınları

Milli mücadelede tarihinin önemli belgelerinden biri olan Moskova ve Kars Antlaşmaları'nın metinlerini, pek çok yerde görmek mümkündür. Ancak, bu önemli antlaşmaların perde arkasını yansıtan Konferans Tutanakları Türkiye'de fazla bilinmektedir. Bu eser ; Moskova ve Kars Antlaşmaları'nın imzalanmasından önce Konferanslarda nelerin yaşandığını, tarafların isteklerinin neler olduğunu, konferans esnasında hangi isteklerinden ve neden vazgeçtiklerini Türk kamuoyuna sunmayı amaçlamaktadır.Rus belgelerinde de ifade edildiği gibi, Moskova ve Kars Antlaşmaları ; 'Türklerle, üzerinde çok pazarlık yapılacak olan bir antlaşmanın akdedilmesi sırasında, her kelime, her virgül uzun bir mücadelenin'sonucudur. Bu mücadele sonucunda her iki taraf ' anlaşmaya olan istediklerinden dolayı' bazı ödünler vermişler ve antlaşmaları imzalamışlardı.