Samsatlı Lucianus – Mustafa Ekinci – Altınordu Yayınları

Lucianus, yaşadığı dönemin ahlak, felsefe ve dini inançlarını eleştirmiştir. Bu nedenle de çok büyük tepkiler almıştır. Lucianus, yaşadığı dönemde düşüncelerinden dolayı dışlanıp yalnız bırakıldığı gibi daha sonraki dönemlerde de mesela 15. ve 16. yüzyıllarda Katolik kilisesi tarafından eserleri yasaklanmıştır. Kilise tarafından yasaklanmış olmasının nedeni doğrudan kiliseye veya Hıristiyanlığa yönelik bir eleştiri yaptığından değildir. O daha çok Yunan mitolojisine ve genel olarak paganizme (putperestliğe) yönelik eleştirileri nedeniyle tepki toplamıştır. Gerçi Hıristiyanlığa yönelik doğrudan bir eleştirisi de vardır. Peregrinus'un Geçişi (The Passing of Peregrinus) isimli kitabında Hıristiyanları ölümlü bir insanı, yani Hz. İsa'yı tanrılaştırmakla eleştirir ve onlarla alay eder. Hatta denilebilir ki Lucianus'un bu düşünceleri Samsat'ın düşün - ce havzasında etkili olmuş ve kendisinden yaklaşık 100 yıl sonra gelen Samsatlı Aziz Pavlus'u da etkilemiştir. Bilindiği gibi Aziz Pavlus, Hz. İsa'nın tanrı olamayacağını yalnızca insan olduğunu ileri sürdüğü için dönemin Antakya kilisesi tarafından aforoz edilmiştir.