Sazıyla Sözüyle Bayburt Mutfak Kültürü – Özlem Ünalan – Paradigma Akademi Yayınları

Sazıyla Sözüyle Bayburt Mutfak Kültürü kitabı; Bayburt mutfak kültürünü tanıtmayı, unutulmaya yüz tutmuş değerleri hatırlatmayı ve Bayburt sofra ahlakını, mutfak kültürünü gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlamaktadır. Bu sebepten Bayburt mutfağı ve yemekleri birçok yönden ele alınıp değerlendirilmiştir. Çalışma giriş ve dört bölümden oluşur. Giriş bölümünde dört başlık altında çeşitli kavramlara, yemeğin işlevlerine, Türk mutfak kültürü ve yöresel mutfak kültürüne dair bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünü halk şairlerinin yemek destanları, çeşitli yiyecekler ve nesneler üzerine söylenen bilmeceler, efsaneler, maniler, deyim ve atasözleri, fıkralar, alkış ve kargışlar oluşturur. Bu bölümde geçen sözlük destanlarında Bayburt mutfağına özgü yemeklere, yemeklerde kullanılan malzeme ve araç isimlerine sıkça yer verilmiştir. Bayburt mutfağının halk inanışlarında ve uygulamalarındaki yeri ortaya konulmuştur. İkinci bölümde Bayburt mutfağının genel özellikleri üzerinde durulur. Sofra düzeni ve sofra kuralları, yiyeceklerin saklanması, kullanılan araç ve gereçler bu bölümde ele alınmıştır. Bayburt için ayrı bir değeri olan tandır kültüründen ve mahalle odalarından söz edilmiştir. Ayrıca bu bölümde ramazan aylarında, bayram günlerinde, şenliklerde, herfenelerde gerçekleştirilen, toplu yemeklerin icra edildiği törensel yemeklerden de bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde baharatlardan, yemeklerin yapımında kullanılan otlara, yağlara, etlere vb. hususlara değinilmiştir. Son bölümde ise yemekler tasnif edilerek yemeklerin tariflerine ve yemeklerin yapımında gerekli olan malzemelere yer verilmiştir. Bayburt mutfağında kullanılan her türlü terim ve ifadeler sözlük bölümünü oluşturmuştur.