Sergüzeşt – Sami Paşazade Sezai – Dorlion Yayınları

İlk eserini namık Kemal etkisinde yazdığı "Şir" adlı eseri ile tiyatro oyunu alanında veren sanatçı; roman, hikaye, hatıra, sohbet, makale, ve şiir ile üne kavuştu.Tek romanı olan Sergüzeşt, bütünüyle esaret konusunu işleyen ilk roman olarak Türk edebiyatında yer aldı; cariyelik ve kölelik sisteminin eleştirildiği roman, onun en ünlü eseri oldu. Besim Ömer Paşa tarfından Fransızca´ya çevrildi.Romanının getirdiği ünle hikayeci yönü gölgede kalmış olsa da hikayecilik yönü çok güçlü bir yazardı. Küçük olayları konu alan hikayeleri ile kısa hikaye türünü, Türk edebiyatına soktu. Tanzimat döneminin en genç yazarı olan sanatçı, "Küçük Şeyler" adlı kitabı ile Servet-i Fünun yazarlarını etkiledi. Namık Kemal´in etkisiyle birçok hikayesinin dilini süsledi, uzun cümleler kullandı. Yazılarında romantizm ile realizmi birleştirdi. "Sanat için sanat" anlayışıyla eserler verdi. Konularını her zaman yerli hayattan seçti.