Seyyahların Gözüyle Van 19. Yüzyıl – İsmail Mangaltepe – Kitabevi Yayınları

Türklerin Anadolu ve Balkanlara yerleşmeleri üzerine geliştirilen politikalar doğrultusunda, XIX. yüzyılda batılı ülkelerden Osmanlı topraklarına yüzlerce seyyah, arkeolog, coğrafyacı, ekonomist ve misyoner gelmiştir. Bir kısmı samimi hislerle Osmanlı Devleti'nin hükmettiği coğrafyayı tanıma adına gelse de, büyük çoğunluğu belirttiğimiz sıfatlar adı altında başka faaliyetlerde bulunmuşlardır. Bu insanlar bölgelerin sosyal, siyasi, ekonomik, coğrafi, askeri, dini ve etnik yapılarını araştırmışlar ve elde ettikleri bilgileri raporlar halinde hükümetlerine sunmaşlardır. Bu sayede Anadolu'yu en ince ayrıntısına kadar öğrenen Avrupalı devletler, Şark meselesi adı altında hedeflerini gerçekleştirmeye yönelik stratejiler geliştirmeye ve bunları uygulamaya başlamışlardır. Van ve çevresi de batılıların ilgi odağı olmuş bölgelerimizden birisidir. Bu çalışma XIX. yüzyılda Van ve çevresine seyahat gerçekleştiren seyyahların yazdıkları eserlerden yola çıkarak batılıların bu bölgeyle ilgili dikkatlerini ayrıntılarıyla ortaya koymaktadır.