Siyer Kronolojisi (Ciltli) – Mehmet Apaydın – Kuramer Yayınları

İslamî ilimlerin iki temel kaynağı olan Kur'an ve Sünnet'e dayanan her ilmî faaliyet ayet ve hadislerin kronolojik sırasını dikkate almak durumundadır. Ancak klasik İslamî külliyâtta bu açıdan ciddi sorunlar bulunmakta, bu sorunları çözüme kavuşturma iddiasındaki çağdaş araştırmaların çoğu da tatmin edici bir netice ortaya koyamamaktadır. Bu nedenle ayetler, hadisler ve siyer olayları arasında sebep-sonuç ilişkilerinin sorunsuzca kurulabildiği, rivayetler tarafından teyid edilen yeni bir siyer kronolojisine ihtiyaç vardır.

Kitapta bu ihtiyaca binaen ilk olarak Nesîʾ, Eşhuru'l-Ḥurum ve el-Ḥaccu'l-Ekber kavramlarının takvimle ilişkisi ele alınmakta, ardından daha sağlam bir siyer kronolojisi oluşturmak için rivayetlerden ve bilimsel verilerden istifade yöntemleri üzerinde durulmakta; bu yöntemler kullanılarak Fil Vakası, Hz. Peygamber'in doğumu, sütanneye verilişi, Şaḳḳu'ṡ-Ṡadr ile Baḥîra kıssalarının mahiyeti ve nübüvvet öncesiyle ilgili diğer bazı olaylara dair tarihler yeniden tespit edilmektedir. Akabinde, ilk vahyin gelişi ile başlayan nübüvvet dönemi, İslâm'a ilk girişler, Habeşistan hicretleri, Garanîḳ Hadisesi, İnşiḳâḳu'l-Ḳamer olayı gibi bu döneme ait olaylar tarihlendirilmektedir. Hicretin tarihi ile başlayan Medine Dönemi'nde ise, ilk yıllardaki bazı müesseselerin teşekkül tarihleri, hicab âyetlerinin nüzûlü, İfk Hadisesi, Medine Vesikası'nın tanzimi, gazveler, seriyyeler, Medine'ye gelen heyetler, Veda Haccı ve Hz. Peygamber'in vefatı gibi çok sayıda olayın tarihinin tespiti yapılmaktadır. Eserde, Hz. Peygamber'in doğumu başta olmak üzere sîretindeki birçok olayın tarihi, rivayetlerin yanı sıra astronomik, coğrafî ve biyolojik veriler yardımıyla tetkik edilmiş, ortaya çıkan yeni tarihlerin hicrî ve miladî karşılıkları eserin sonunda liste şeklinde verilmiş ve takvim üzerinde gösterilmiştir.

Eserde, klasik İslamî kaynaklarda yer alan rivayetlere temkinli bir güvenle ve bütünsel bir bakış açısıyla yaklaşılmaya çalışılmış; akla, mantığa ve bilime aykırı gibi görünenler üzerinde dahi ayrıntılı tetkikler yapılarak bunların tarihî bir gerçekliğe işaret edip etmedikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu yönüyle eser, hadislerle siyer rivayetlerini aynı çatı altında toplayarak sağlam bir kronolojik altyapıya sahip yeni bir siyer ilminin teşekkülüne öncülük etmeyi amaçlamaktadır. Güvenilir bir siyer kronolojisinin sebeb-i nüzûl çerçevesinde Kur'an'ın doğru anlaşılmasına sağlayacağı katkılar ise aşikardır.