Tahran'dan St. Petersburg'a: Mirzâ Ebü'l-Hasan Hân Şîrâzî'nin Rusya Sefaretnamesi

"İşimiz zorlaştı; Rus havalanacak."

— Mîrzâ Ebü'l-Hasan Hân, Tebriz, Temmuz 1814

1814 yazında Tahran'dan iki fil, Türkmen atları, inci tesbihler ve bir şahın dileğiyle yola çıkan bir elçi, Napolyon'u yeni yenmiş bir imparatorun kapısında aylarca bekledi. Görevi, Gülistan'da kaybedilen toprakları Petersburg'da sözle ve sabırla geri istemekti. Eli boş döndü.

Ama elçinin kâtibi Mîrzâ Muhammed Hâdî, yol boyunca gördüğü her şeyi yazdı: Kafkas geçitlerini, Moskova'nın kışını, Petersburg'un adalarını, saraylarını, balolarını, hastanelerini ve bir imparatorluğun yükselen gücünü. Kimi zaman hayranlıkla kimi zaman öfkeyle ama her zaman merakla.

Delîlü's-süferâ, yani "Elçilerin Kılavuzu", ilk kez Türkçede. Bu kitap, sefaretnamenin tam çevirisini Rus arşiv belgeleri ve çağdaş tanıklıklarla sınanmış kapsamlı bir incelemeyle birlikte sunuyor: Kaçar İran'ının güçlü komşusunu ilk kez yakından tanıdığı ânın, içeriden yazılmış tanıklığı.