Teşekkül Sürecinde Nahiv-Kıraat İlişkisi – Yonis İnanç – Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı

Nahiv ve Kıraat ilimleri birbirinden bağımsız olarak çokça çalışılan konulardan olmuştur. Ancak bu iki ilim arasındaki etkileşim ülkemizde başlı başına bir çalışmaya konu edilmemiştir. Bu çalışmada nahiv ve kıraat ilimleri arasındaki ilişki ve bu ilişkinin düzeyi ele alınmıştır. İki ilim dalı arasındaki ilişkinin; nahvin kıraatleri etkilemesi, kıraatlerin nahvi etkilemesi, nahiv ve kıraatlerin karşılıklı etkileşimi şeklinde ele alınması söz konusu olmuştur. İki ilim arasındaki etkileşimde kıraatlerin etken, nahvin edilgen olduğu varsayıldığında nahiv ilminin bütün yönleriyle irdelenmesi gerekmiş ve bu sebeple birinci bölüm tarihi ve usûlüyle nahiv ilmine ayrılmıştır. Nahiv ilminde kıraatlerin nerede durduğu söz konusu edilmiş, nahiv usûlü ile ilgili kısımlarda nahvin delillerine yer verilmiş ve bu deliller arasında kıraatlerin gücüne temas edilmiştir. Bunun yanında nahiv ilminde yönlendirme gücü olan diğer etkenler de ele alınmıştır. Nahvin kıraatleri etkilemesinden söz edildiği takdirde kıraatlerin mahiyeti tartışma konusu olmuş ve kıraatlerin edilgenliği tartışmaya açılmıştır. Bu çerçevede ikinci bölümde kıraatlerin edilgenliği ihtimalini akla getiren kimi olguların kıraatlerle irtibatına temas edilerek kıraatlerin insani olguların etkisine açık olup olmadığı tartışılmıştır.