Teslime Bağlı Taşınır Rehninin Eşya ve Alacak Bakımından Kapsamı – Yusuf Genç – On İki Levha Yayınları

Teslime bağlı taşınır rehni, bir alacağın teminat altına alınması amacıyla, rehin konusu taşınırın zilyetliğinin rehin alacaklısına veya üçüncü kişiye devri suretiyle kurulan sınırlı ayni bir haktır. Teslime bağlı taşınır rehninde, rehnin kapsamına hangi unsurların dahil olduğunun belirlenmesi hem eşya hem de alacak yönünden önem arz etmektedir.
Eşya bakımından kapsam, rehin konusunu oluşturan asıl şeyin yanında, onun bütünleyici parçaları, eklentileri, doğal ürünleri ve kaim değeri bakımından ele alınır. TMK m. 947, yalnızca doğal ürünleri kapsama dahil ederken hukuki ürünlere yer vermemektedir. Ancak hükmün emredici nitelikte olmaması nedeniyle, tarafların aksini kararlaştırmak suretiyle hukuki ürünleri de rehnin kapsamına dahil etmeleri mümkündür.
Alacak bakımından kapsam, TMK m. 946 çerçevesinde, teminat altına alınan asıl alacakla birlikte sözleşme faizlerini, takip giderlerini ve gecikme faizini kapsar. Bunun dışında, ifayla birlikte istenebilecek ceza koşulu, tazminat alacağı ve rehinli taşınırın korunması için yapılan zorunlu masraflar, rehnin teminat fonksiyonu ve tarafların iradesi dikkate alınarak güvence kapsamına alınabilir. Bu değerlendirme yapılırken, rehin hakkının fer'i nitelikte olması da göz önünde bulundurulmalıdır.