Tinin Sosyolojisi – Yıldız Akpolat – Doğu Kitabevi

Simmel’in sosyoloji anlayışını inşa ettiği eseri Paranın Felsefesi’dir. Bu eserde Simmel önceden ele aldığı ve daha sonra ele alacağı konuları para ekseninde analiz eder. Ancak temel ilgisi modernliktir. Nitekim 20. yüzyılın girişinde yazılan bu metin 19. yüzyılda inşa olmuş sosyolojinin yüzyıllık özetidir. Simmel öyle bir yerde durmaktadır ki, 20. yüzyılın şafağında, 18. yüzyıl bilinç felsefeleri ile 19. yüzyıl sosyoloji birikimine sahip olarak modernliği ele alış biçimi ve topluma dair yeni içgörüleri ile kendinden sonra gelenleri belirlemiştir. En azından sonraki kuramcılar bir şekilde onunla hesaplaşmak zorunda kalmışlardır. Para, “dünyanın seküler Tanrısıdır”. Bu mantığa göre, para, mutlak amacın psikolojik anlamına yükseltilen mutlak araçtır. Şeylerin göreliliğinin yegane mutlak ifadesidir. Para, ekonomik değerlerin göreliliğinin cisimleşmesidir.Para, her bir özel değerin bir başkası ile değiştirilebilir olmasını cisimleştirir. Modern hayat, nesnelerin değişen nitelik ve niceliklerinin çeşitliliğinde özün saptanmasını temsil eden paraya dayanmaktadır. Modern insan ise, haz peşinde koşan ve bu amaçla her şeyi araçsallaştıran, pragmatik bir tiptir. Para, Simmel için, insanın biliş tarzının, zihnin işleyiş biçiminin ürünüdür. Zihin nasıl farklılıkları bir kılar ve kavramı üretir, teorik olarak dış dünyayı bilirse, aynı şekilde pratik dünya ile ilişki kurarken, nesnelerle ilişki kurarken kavram benzeri bir bilişsel-ölçme aracı yaratır: Para.Para da kavram gibi içi boş bir varlıktır, bir ölçüm birimidir. Kendi soyutluğu ile başka nesnelerin değerini ölçer. Mübadele sürecinde ortaya çıkan nesnenin değeri para ile ifade edilir. Böylece ekonomik süreç sosyal, ilişkisel olarak hem açıklanır, hem de para ile zihin arasındaki ilişki tesis edilmiş olur. Para, zihin ile gerçeklik ve insanlar arası ilişkiselliğin, topyekün yaşamın ilişkiselliğinin hem sembolüdür, hem de simülakrdır. Simmel, tarihsel materyalizmin altına metafiziksel bir temel atmak için yola çıkar. Ancak ke...