Türk Edebiyatı Aylık Fikir ve Sanat Dergisi Sayı: 618 Nisan 2025

Sevgili Türk Edebiyatı okurları, Toprağa düşen cemrenin gönüllerimizde de sevgi tohumlarını yeşertmesi dileğiyle Ramazan Bayramınızı kutluyor, bayramın Türk ve İslam âleminde hayırlara vesile olmasını diliyoruz. Bu ay sizleri Türk Mitolojisi dosyamızın ikinci bölümüyle selamlıyor, kadim Türk mitolojisinin tarihimize, edebiyatımıza, inançlarımıza, sanatımıza yansıyan izlerini sürmeye devam ediyoruz. Ayrıca doğumunun 100. yılı olması hasebiyle Türk sinema ve tiyatrosunun usta ismi Sadri Alışık'ı, özel bir bölümle yâd ediyoruz.Mitoloji dosyamızın ilk makalesi Orhan Yazıcı'ya ait. Yazıcı, Türklerin hükümdarlık meşruiyetinin temelinde Tanrı'dan gelen "kut" kavramının yattığından ve bu kutun, hükümdarın düzenini sağlama, adaleti tesis etme ve halkın refahını gözetme görevlerini sembolize ettiğinden bahsediyor. Mehmet Aça, Şamanizm inancına göre kamların ruh ve tanrılarla iletişim kurarak insanları iyileştirdiğine, kehanet bildirdiğine ve dinî törenlerde başat rol oynadıklarına değiniyor. Mustafa Karabulut, Ziya Gökalp'in şiirlerinde yer alan kadim Türk sembollerinden ve mitolojik ögelerden bahsediyor. Karabulut; Gökalp'in Bozkurt, gök, dağ ve su motiflerini kullanarak, millî bilincin güçlenmesine katkı sağladığını belirtiyor. Şule Gümüş, Türk mitolojisinde evrenin, doğanın ve toplumsal hayatın düzenlenmesinde koruyucu iyelerin önemli bir yeri olduğuna ve bu inanışın İslam'ın kabulüyle birlikte pir, evliya inancına dönüşerek varlığını sürdürdüğüne değiniyor. Muharrem Kaya, mitolojik kaynaklara göre dünyanın yaratılışında beş temel unsurun bulunduğunu ve bu unsurların Türk mitolojisinde nasıl işlendiğini anlatıyor. Nursel Balcı, Türk halı ve kilimlerinde yer alan ejder, yılan, kartal, horoz, kuş ve hayat ağacı gibi mitolojik motiflerin, geçmişle günümüz arasında kültürel bir köprü oluşturduğunu belirtiyor. Dursun Ali Tökel, divan şiirinin mitolojik arka planının doğrudan Şehnâme'den alındığı yönündeki görüşleri sorguluyor. Tökel, divan şairlerinin kullandığı mitolojik gönde...