Türk Halk Bilimi Araştırmalarında Cönkler – M. Emin Altınışık – Fenomen Yayıncılık

El yazması bir kitap formu olan cönkler sözlü kültürün yazıya aktarılmasında en önemli eserlerin başında gelmektedir. Ülkemizde cönklerle ilgili yapılan çalışmalar genelde eski harfli manzumelerin günümüz harflerine aktarılması üzerinde yoğunlaşmıştır. Bu çalışma, tespit edilen cönkleri özelliklerine göre şekil ve muhteva açısından derli toplu bir şekilde ele alan ilk bilimsel çalışma olarak bilim âlemine sunulmak amacıyla hazırlanmıştır. Cönklerin biçim ve içeriği üzerine yapılmış olan bu çalışma 2019 yılında Prof. Dr. Dilaver Düzgün'ün danışmanlığında aynı isimle hazırlanan doktora tezinin gözden geçirilerek kitaplaştırılmış halidir. Çalışma giriş, iki bölüm, sonuç, kaynakça ve eklerden oluşmaktadır. Giriş Bölümü'nde çalışmanın amacı, kapsamı, materyal ve yöntemi ile cönkler üzerine yapılan çalışmalara değinilmiştir. Cönk Adı Verilen Eserler başlıklı Birinci Bölüm'de, cönk biçiminin kökeni hakkında bilgiler verilmiş ve başta Türkiye olmak üzere Avrupa ve Asya'da cönk teriminin karşılığı olan kelimeler tespit edilerek cönk için yeni bir tanım teklifinde bulunulmuştur. Çalışmanın başlangıç aşamasında, görülen altı yüz cönk üzerinden cönklerin yapısı ve geleneği ele alınarak cönklerle ilgili ilk defa bir tasnif denemesi yapılmıştır. Biçim yönünden sık sık mecmualarla karıştırıldığı tespit edilen cönkler, tüm yönleri ile değerlendirilmiş ve bunların mecmualardan benzer ve farklı tarafları belirlenerek bu iki eser türü mukayese edilmiştir. Cönklerde kullanılan yazı çeşitleri, imla ve yazı düzeni üzerinde durulmuş; kâğıt türleri, mürekkepleri hakkında teferruatlı bilgiler verilmiştir. Bu bölümde cönklerin tahrip edilişi bütün yönleri ile ele alınmış; cönklerde yer alan resim ve görsel yazı çeşitleri ile cönklerin bir başka yönü ortaya çıkarılmıştır. Daha sonra tespit edildiği kadarıyla Türkiye'de ve dünyadaki resmi kütüphanelerde yer alan cönklerin sayısı belirlenmeye çalışılarak bir cönk havuzu oluşturulmuş ve incelemeye esas alınan yirmi cönk tavsif edilmiştir. Çalışm...