Türk Toplumunda Aydın Sınıfın Anatomisi – Orhan Türkdoğan – Timaş Yayınları

Niçin Türk aydın sınıfının yapısını gündeme taşımak istiyoruz? Aydın sınıf sosyolojisi veya çoğu kez belirlendiği üzere yaratıcı azınlık tabakası, Türk sosyoloji geleneğinde istenilen düzeyde ele alınmış bir konu değildir. Bunun nedenini de Durkheimci ve Le Playci sosyoloji geleneğimizde aramak gerekir. 1900lerden itibaren Batı kaynaklarından intikal eden toplumsal yaklaşım, daha ziyade makro boyutlarda gerçekleşmiştir. Köykent monografileri, intiharlar, gecekondu araştırmaları,son yıllarda gelişen kamuoyu, siyasal davranışlar, örgüt-liderlik, iletişim ve üretkenlik alanlarındaki incelemeler, sosyolojimizin boyutlarını açıklaması bakımından dikkat çekicidir. Çok kültürlülük, etnik yapılaşma ve grup sosyolojisi de 1990lardan itibaren gündeme taşınmış bulunmaktadır. Tüm bu oluşumlar, sosyoloji geleneğimizin bir ilerleme çizgisinin var olduğunu bize açıklamaktadır. Ancak aydın sınıf sosyolojisi, gerekli dinamikliği henüz kazanmış görünmüyor. Oysa Türk toplum geleneğinin yaklaşık bin yıl süren zengin bir deneyimi vardır. Beylikten imparatorluğa yönelik bu oluşum, jeo politik yapılaşma, çok-kültürlülük, sosyo-ekonomik konumu ve antropolojik deyişle yerlilik biçimleri ile henüz istenilen düzeyde ele alınmış değildir. Özellikle yönetici sınıfın etnik kimliği, ilişkileri, danışma çerçeveleri, olayların akışındaki düzenleyici rol ve etkinlikleri de tüm boyutlarıyla incelenmiş değildir. Bu kitabın temel varsayımı; yönetimi elinde bulunduran ve yerlilik kimliği bulunmayan bir yaratıcı azınlık sınıfının, halkıyla bütünleşmemiş olması önermesine dayanır. İkinci derecede bir varsayım ise, toplumun lokomotifi konumunda bulunan bu kozmopolit tabakanın, ileriye dönük tüm kültürel değişme ve modernleşme sürecini, halkının ihtiyaçlarına göre değil de kendi atıf sistemlerine uygun olarak yönlendirmiş olmalarıdır.Bir diğer yan varsayıma gelince, bu da toplumda stratejik konumu bulunan merkezi yönetim sisteminin, halkını dışlaması, kendi içinde bir kast yapısı oluşturmak suretiyle çevred...