Türkçe, Hintçe ve Urdu Atasözleri ve Deyimler – Nuray Özenç – Eğitim Yayınevi - Bilimsel Eserler

Toplumsal bireyler olarak yansıttığımız folklorik kimliğimiz, özünde binlerce yıllık seyahatini sürdüren atavik kültür intikallerimizdir. İnanç ve kültür yapıları ile biçimlenen değer yargıları, yaşam felsefeleri, gelenek ve görenekler; bilim, sanat ve edebiyatın yeni yorumlarıyla her çağda bir takım analitik farklılıklar gösterse de bu süreçte en az değişime uğrayanlar atasözleri olmuştur. Bilgi ve deneyimi aktarma köprülerinden biri olan ve en sade biçimiyle kalıplaşmış ifadelerle öğüt verme sanatı şeklinde tanımlanan atasözleri, farklı toplum insanlarının birbirlerini tanıma aracı olmaları dışında, toplumlar arası dil etkileşimlerini gösteren bilimsel veriler olarak da değerlidir. Bu kitapta, kimi kaynaklara göre dünya edebiyatında Aesop (Ezop) ve La Fontaine’e (Fonten) öncülük ettiği öne sürülen Kelile ve Dimne ya da orijinal metniyle Pañçatantra ile; Orhun Abideleri (VIII. Yy.), Kutadgu Bilig (XI. Yy.), Dîvân-ı Lûgati’t-Türk (XI. Yy.), Kabusname (XI. Yy.), Oğuznameler (XIII. Yy.), Atabetü’l Hakayık (XIII. yy), Kitab-ı Atalar (XV. Yy.), Dede Korkut hikâyeleri (XV-XVI. Yy), çeşitli dönemlere ait yazmalar, XV. yy’dan itibaren atasözleri ve deyimler içeren Dîvân Şiirleri, XVI. yy’da kaleme alınan ve Türk şivelerinde ortaklık gösteren atasözleriyle Güvahi’nin Pend-nâme’si, Nasreddin Hoca hikâyeleri, Karacaoğlan şiirleri vb. Türk folklorüne ait eserlerde kayıtlı bulunan kimi örnekler seçilmiş ve aralarındaki paralellikler gösterilmeye çalışılmıştır. Ayrıca XI. Yy’da Gazneli Mahmut’un Kuzey Hindistan’a yaptığı seferle başlayan ve 1857’deki İngiliz hâkimiyetine kadar devam eden Hindistan’daki Türk egemenliği sürecinin, iki topluma ait atasözü paralelliklerine katkısı (birebir aynı ve benzer, farklı ifadeyle semantik uyumlu, daralma ve genişleme yanısıra en eski Türk kayıtları ile ortak) gösterilmeye çalışılmıştır. Hint masalları üzerinden gerçekleştiğini düşündüğümüz ilk varsayım, masal kaynağının Hindistan olduğunu söyleyen Hindoloji görüşü ile de bir noktada örtüşmek...