Türkiye Cumhuriyetinin Yükselen Gücü: Türk Savunma Sanayii (1922-2022) – Hüsnü Özlü – Atatürk Araştırma Merkezi

Türkiye'nin sahip olduğu jeopolitik konum ve coğrafya, tarihin her döneminde olduğu gibi günümüzde de özel tedbirler almayı gerektirmektedir. Boğazların kontrolünün Türkiye'de bulunması Asya ve Avrupa arasındaki doğal köprü konumu, müttefikler arasında büyük bir orduya sahip olması, Doğu Akdeniz'in güvenliği, Türkiye'nin potansiyel askerî gücünü ve dolayısı ile savunma sanayiini en üst seviyede tutma gerekliliğini ortaya koymaktadır. Millî Mücadele'nin zorluklarını yaşamış genç Türkiye Cumhuriyeti, ilk günlerinden başlayarak, millî savunma sanayiinin kurulmasına önem vermiş ve büyük girişimler başlatmıştır. Bu yıllarda uçak ve denizaltı yapmayı başaran Türkiye Cumhuriyeti Devleti 30'lu, 40'lı, yıllarda da önemli gayretler göstermiştir. 1950 yılında kurulan Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu, silah ve mühimmat sanayii, Türk Kuşu ve Tayyare Fabrikası, havacılık alanında benzeri pek çok girişim ciddi hedeflere işaret etmektedir. Ancak ülkenin ekonomik durumu ve soğuk savaş yıllarında alınan "Askerî Yardımlar" nedeniyle, millî savunma sanayii atılımları 50'li ve 60'lı yıllarda yavaşlamıştır. Sonuçta, Kıbrıs Barış Harekâtı ile gündeme gelen ve Türkiye'ye uygulanan ambargolar, askerî yatırımlara hız kazandırmış, bir yanda Türk Silahlı Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı devreye girmiş, ASELSAN ve HAVELSAN, Türk Uçak Sanayii A.Ş. (TUSAŞ) ve diğer atılımlar başlamış, öte yandan askerî üretim birimleri hızla yapılandırılmıştır. Ulusal savunma sanayiinin kuruluş ve geliştirme çalışmalarının yürütülmesi maksadıyla önce 1983 yılında Savunma Donatım İşleri Genel Müdürlüğü, 1985 yılında kabul edilen 3238 sayılı Kanun ile de Savunma Sanayii Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (SAGEB) kurulmuştur. 3238 sayılı Kanun ile ayrıca Savunma Sanayii Yüksek Koordinasyon Kurulu (SSYKK) ve Savunma Sanayii İcra Komitesi (SSİK) kurulmuştur. SAGEB'in ismi daha sonra Savunma Sanayii Müsteşarlığı (SSM) olarak değiştirilmiştir. Müsteşarlığın 2012-2016 stratejik planında temel hedef, savunma ve güve...