Türkiye'de Kadın Milletvekilleri ve Siyasal Faaliyetleri (1935-1991)

Kadınların toplumlarda ikinci sınıf vatandaş konumundan çıkıp, erkeğe eşit sosyal ve siyasal haklarını elde etmesi 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkan bir olgudur. İlk olarak 18. yüzyıl sonlarında Batı Avrupa'da ortaya çıkan gelişmeler sonucu çalışma hayatına atılmaya başlayan kadınların erkeğe eşit sosyal ve siyasal haklarını elde etmek için başlattıkları mücadeleler, 20. yüzyılın başlarında pek çok dünya ülkesinde amacına ulaştı ise de bugün hâlâ kadınların yasalarla güvence altına alınan sosyal ve siyasal haklarını gerektiği şekilde yaşama geçiremedikleri gözlemlenmektedir. Özellikle yüzyıllarca erkeklerin tekeli altında bulundurulan siyasal alanda, toplumlarda süregelen ataerkil değerlerin etkisi ve siyasal faktörler gibi etkenlerin etkisi ile, günümüz parlamentolarında çok az sayıda kadın temsilci yer almakta, siyaset belirgin bir şekilde erkeklerin egemenliğinde sürdürülmektedir. Dünya genelinde geçerli olan bu durum, 20. yüzyılın başlarında pek çok ülkeden önce siyasal haklarını elde eden Türk kadınları için de geçerlidir. Zira, Türkiye'de kadınların seçme ve seçilme haldarını elde etmelerinden 20. yüzyılın sonlarına kadarki sürede, dikkati çeken en önemli husus, değişik seçim evrelerinde Mecliste %4.5 ile %0.61 arasında değişen oranlarda temsil edilmiş olmalarıdır. Elinizdeki eserde, Türk kadınının siyasi haklarını elde edişi incelenerek, 1935'ten 1991'e dek uzanan Türk siyasi hayatında parlamentoya girmeyi başaran kadın milletvekilleri çeşitli açılardan irdelenmeye çalışılmıştır. Kadın milletvekillerine ait çeşitli bilgilerin verildiği bu eserin temel amacı; 56 yıllık Türk siyasi hayatında parlamentoda yer alan kadın milletvekillerinin kimlerden oluştuğu, ne gibi özelliklere sahip oldukları ve parlamento içi etkinliklerinin hangi alanlarda yoğunlaştığının ortaya konulmasıdır.