Türkiye'de Vakıfların Vergilendirilmesi – Ayşe Nil Tosun – Adalet Yayınevi

Önemli bir kârsız sektör kuruluşu olan vakıf kurumu yüzyıllardır özellikle yarı-kamusal malların topluma sağlanmasında devlete yardımcı bir rol üstlenmektedir. Eğitim, sağlık, yaşlı bakımı, yoksullara yardım, sosyal hizmetler, fakir öğrencilere burs sağlanması gibi önemli görevler ifa eden vakıflar bir çok ülkenin ekonomisinde önemli bir yere sahiptir. Vakıf kurumları bir çok ülkede giderek büyüyen bir sistem olarak karşımıza çıkmakta, sağladığı bir çok mal ve hizmetin yarı-kamusal mal ve hizmet kategorisinde olması bu kurumları devlet içinde devlet konumuna getirmektedir. Üstelik bu kurumlara sağlanan geniş vergi muafiyetleri, devletin vergi gelirlerini de azaltmaktadır. Kârsız sektörün gelişiminin arkasındaki nedenleri açıklayan geniş bir literatür mevcuttur. Bu nedenle vakıf sistemini anlatmaya geçmeden önce kârsız sektör teorisini anlamak gerekmektedir. Bu çalışmanın ilk bölümünde kârsız sektörün ekonomide ortaya çıkış nedenleri, ortaya çıktıktan sonra gelişmesini ve varlığını sürdürmesindeki etkenler, topluma sağladığı faydalar ancak bunun yanında ortaya çıkardığı sorunlar ele alınacaktır. Bu şekilde vakıf kurumunun da alt yapısını oluşturan kârsız sektör teorisi incelenmiş olacaktır.Çalışmanın ikinci bölümünde Türkiye'de vakıflar, bu kuruluşların Türk Vergi Hukuku sistemi içerisindeki yeri bağlamında incelenecek ve Almanya, Belçika, Fransa ve Hırvatistan'daki vergi politikaları ile karşılaştırılacaktır. Söz konusu ülkeler tarafımca European Foundation Center'ın 2021 yılında yayınladığı "Comparative Highlights of Foundation Laws-The Operating Environment for Foundations" çalışmasından uygulamalardaki bazı farklılıklar dikkate alınarak seçilmiştir. Vakıfların topluma sunduğu mal ve hizmetlerin pek çoğunun aslında devletin görevi olarak da görülebilen yarı kamusal mal ve hizmetlerden oluşması, devletlerin kendisine destek olduğunu düşündüğü vakıflara vergi muafiyet ve istisnaları sağlayarak desteklemesine sebep olmaktadır. Ülkelerin vakıflara karşı uyguladıkları ...