Uğru ile Kadı Hikayesi – Eyüp Akman – Gazi Kitabevi

Bilgiye, bilime önem veren bir dine mensup olmak her zaman için övünç duyduğumuz bir durumdur. "İlim Çin'de bile olsa alın" diyen bir öğretiye sahibiz. Bilginin önemini Yusuf Has Hacib bin yıl evvel şu sözlerle dile getirmiştir:Biligni bedük bil ukusnı ulug(Bilgiyi büyük bil ve anlayışı ulu)Bu iki bedütür ödürmiş kulug(Bu iki şey yükseltir seçkin kulu)Ukuş kayda bolsa ulugluk bulur(Anlayış nerde olursa, orası ululuk bulur)Bilig kimde bolsa bedüklük alur(Bilgi kimde olursa, o büyüklük bulur)Ukuşlug ukar o biliglig bilir(Anlayışlı olan anlar, bilgili olan bilir)Biligli ukuglı tilekke tegir(Bilen ve anlayan daima dileğine erişir.)Bu sözlerde de açıkça ifade edildiği gibi bilen insan her zaman için büyüktür, erişilmezdir. Bilgi sayesinde her murada erişilir.Bilmek ve bilgi hakkında Kutadgu Bilig'den Yunus Emre'ye ve ondan günümüze kadar pek çok söz söylenmiştir. Fakat hiçbir söz, nasihat; bilginin, bir insanın yaşamını olağanüstü derecede nasıl değiştirdiğini aşağıda inceleyeceğimiz hikâyede olduğu kadar güzel anlatamaz. Denilebilir ki Uğru ile Kadı Hikâyesi, bilgi ile alakadar bütün söz ve nasihatleri üzerinde toplamış ve uygulamalı olarak bilginin önemini herkesin anlayabileceği bir biçimde ifade etmiştir.Uğru ile Kadı Hikâyesi üzerine çok az çalışma yapılmıştır. Yapılan bu çalışmalarda hikâyenin kaynağı, yayılma sahaları hakkında pek az söz söylenmiştir.Biz bu çalışmamızda, Kastamonu'da ele geçen Uğru ile Kadı Hikâyesi'nin bir yazma nüshasını ele aldık. Bu yazma eser müstakil bir eserdir ve ciltlidir. 14 varaktan oluşmaktadır. Eser içerisinde herhangi bir tarih yoktur.Bu araştırmada hikâye üzerinde kısa bir inceleme yaparak hikâyenin kaynağı üzerine bazı tespitlerde bulunduk. Her şeyden evvel belirtelim ki çalışmamız, mukayeseli bir çalışma değildir. Bu hikâye ile ilgili pek çok yazma eser bulunmaktadır. Bu hikâye, bilginin gücü ve önemini, bilimle, bilgiyle uğraşan bizlerden daha güzel anlatmıştır. Gerek hikâyenin bu yönünden dolayı ve gerekse yazma eserleri -bir nü...