Uluslararası Çevre Hukukunun Öğretimi: Türk Dünyası Perspektifi – Najiba Mustafayeva – On İki Levha Yayınları

Bu monografi, hem akademik düşüncenin hem de pedagojik deneyimin bir ürünüdür. Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde Uluslararası Çevre Hukuku dersini veren bir akademisyen ve eğitimci olarak, büyük ölçüde Batı hukuk düşüncesi tarafından şekillendirilmiş bir disiplinle uzun süredir meşgulüm. Öğretim ve araştırmada kullanılan kaynak ve referansların önemli bir kısmı, tarihsel olarak alana hakim olan geleneksel Batılı yazarları, doktrinleri ve uygulamaları yansıtmaya devam etmektedir. Bu durum ne şaşırtıcıdır ne de tesadüfidir. On yıllar boyunca Batı yaklaşımı, uluslararası hukukun hem akademik hem de pratik söylemini belirlemiştir.
Bununla birlikte, uluslararası hukuk evrensellik iddiası taşısa da, belirli tarihsel, kültürel ve jeopolitik bağlamların onun temellerini derinden etkilediği giderek daha açık hale gelmektedir. Bu durum, özellikle uluslararası çevre hukukunun dünyanın farklı bölgelerinde nasıl öğretildiği, yorumlandığı ve uygulandığı bakımından belirgindir. Bu çerçevede temel bir soru ortaya çıkmaktadır: Uluslararası çevre hukukunu, Türk Devletleri gibi yeni ortaya çıkan küresel aktörlerin perspektifinden yeniden değerlendirme zamanı gelmiş midir?
Bu sorgulama, bölgesel iş birliği ve diyalog için anlamlı bir platform olarak hızla kendini kabul ettiren Türk Devletleri Teşkilatı'nın gelişen rolüyle yakından bağlantılıdır. Çok taraflılığa duyulan güvenin azaldığı ve uluslararası kurumlara olan inancın zayıfladığı bir dönemde, bölgesel girişimler ve alternatif perspektifler özel bir önem kazanmaktadır.
Bu kitabın temel amacı, uluslararası çevre hukukunun mevcut sistemine meydan okumak ya da onu ikame etmek değildir. Aksine, Türk dünyasının tarihsel, kültürel ve jeopolitik gerçekliklerine dayanan tamamlayıcı bir perspektif sunmayı hedeflemektedir. Amaç, akademik literatürdeki önemli bir boşluğa dikkat çekmektir.