Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesinin Yapısı ve Yargı Yetkisi

Almanya'nın önemli liman şehri Hamburg'da 1996 yılında resmen faaliyete geçen Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi, o tarihten bu yana deniz hukuku alanının gelişimi ve 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin uygulanması ve yorumlanması gibi konularda, içtihatlarıyla belirleyici bir rol oynamıştır.Çalışmamızın ilk bölümünü, Mahkeme'nin yapısına ayırdık.

Bu kapsamda Mahkeme üyeliklerinin dağılımı ve seçiminin yanı sıra Mahkeme üyelerinin imtiyaz ve bağışıklıklarına yer verdik. Ardından Mahkeme'nin daireleri ve işleyişine ilişkin bilgiler verdik. İkinci bölümde ise yukarıda belirttiğimiz gibi Mahkeme'nin yargı yetkisinin alt görünümlerini davalar eşliğinde inceledik. Mahkeme'nin hukuk yapma fonksiyonunun ve kararlarının zaman içinde yaşadığı dönüşümü göstermesi bakımından davaların öğretide yapılan analizler eşliğinde incelenmesinin faydalı olacağı kanaatindeyiz.

Hem deniz hukukunun günümüzdeki konumunu hem de Mahkeme ile içtihadi anlamda tutarlı olup olmadığını göstermesi bakımından, yeri geldikçe Uluslararası Adalet Divanı'nın ve tahkim mahkemelerinin kararlarına da yer vermeye çalıştık. Bu doğrultuda, sadece Mahkeme'nin içtihatlarını değil, aynı zamanda konunun gerektirdiği ölçüde söz konusu diğer yargı mercilerinin kararlarının ilgili kısımlarını da inceleme konusu yaptık.

Üçüncü bölümde ise, uluslararası uyuşmazlık çözümlerinde son yıllardaki zorlayıcı konulardan birisi olan yarışan yargı yetkisi meselesine Mahkeme ile bağlantılı şekilde yer vermeye çalıştık. Bu bölümün Mahkeme'nin uluslararası uyuşmazlık çözümleri sisteminde yerini göstermesi bakımından önemli olduğu düşüncesindeyiz.