İnsan, hayat yolculuğunda ümit ile korku arasında yürür. Ümit, Allahu Tealâ'nın rahmetine yönelten; korku ise günahlardan sakındırıp kulun kalbini diri tutan iki büyük kuvvettir. Bu iki duygu dengede olduğunda mümin ne rahmetten ümidini keser ne de kendini emniyette görerek gaflete düşer. İmam Gazâlî, İhyâu Ulûmi'd-Dîn'in bu önemli bölümünde ümit ve korkunun kalpteki yerini, kulluk hayatındaki tesirini ve insanı nasıl olgunlaştırdığını ele alır. Ümidin hakikatini, Allah'ın rahmetine dair ayet ve hadisleri, ümitsizliğe kapılan kalbin tedavisini açıklarken; korkunun mahiyetini, derecelerini, çeşitlerini ve kişiyi kötü akıbetten koruyan yönünü de ayrıntılı biçimde işler. Eser, yalnızca bilgi vermekle yetinmez; okuyucuyu kendi kalbine bakmaya, kulluğunu gözden geçirmeye ve ahiret yolculuğuna daha şuurlu hazırlanmaya davet eder. Rasullerin ve meleklerin korku hâllerinden, kötü sonun anlamına kadar uzanan bu bölüm; rahmet ile sorumluluk, ümit ile sakınma arasındaki dengeli kulluk anlayışını yeniden kurmak isteyenler için kıymetli bir rehberdir.