Umut Işıkları

Ev, iş yeri, kafe, sokak ya da herhangi bir kamusal buluşma mekânı: Basit bir açma sistemiyle ya da saat kurulumuyla otomatik biçimde devreye giren temel aydınlatma sistemleri... Işık ya da genel adıyla aydınlatma, yaşamımızdaki merkezi yeri kendiliğinden mi edindi?

Mikro tarihçilikle kültür işçiliğini tarihsel gelişimin etkisiyle tartışan Wolfgang Schivelbusch, yapay aydınlatmanın tarihine odaklanıyor. Havagazı aydınlatmasından lamba fitilinin evrimine, elektriğin kamusal yaşantıyı zapt etmesine... Olgular kapitalizmin gelişim dinamikleri içinde harmanlanıyor. Umut Işıkları'nda salt pozitif bilimlere dayalı bir okumanın ötesine geçiliyor. Yapay aydınlatmanın gündelik yaşantımızdaki çok boyutlu etkisi açığa çıkıyor.

Sokakların güvenlik kaygısıyla bölgesel aydınlatmasından krallıklara devrimci bir meydan okuma biçimi olarak sokak lambalarının patlatılmasına; aydınlatmanın peyderpey sınıfsal karşıtlıkları büyüten bir araç olarak kullanılmasına; ışığın kontrol edilebildiği, karanlığın özgürleştirici dünyasından yapay aydınlatmanın kamusal denetimi artıran endüstriyelleşmesine; salonların, tiyatro sahnelerinin dönüşümüne ve sinemanın şafağına varan eser, yapay aydınlatmanın giderek bireyin genel odağını kırışını ve bireyi kamusallık vaadinden edilgen bir tutuma hapsedişini canlı bir üslupla nakşediyor.