Uygarlığın Kökeni – Nazmiye Mutluay – Alter Yayıncılık

Evrensel uygarlığın tanık olduğu önemli evrelerden birisi, kentlerin ortaya çıkışıdır. Yaşamın değişik alanlarındaki pek çok gelişmeye damgasını vuran kent uygarlığı, eski “Yakındoğu toplumlarının” bize armağanıdır.Kent olgusunu belirleyen savunma duvarları, anıtsal yapılar ve organize olmuş iş gücünün yanı sıra günümüz dünyasındaki kurumların kökeni bu dönemde oluşmaya başlamıştır. İlk siyasal oluşumlar da bu süreçte boy atmış, yazı insan yaşamına girmiş, hukuk sistemi, birer eğitim merkezi olan okullar eski Yakındoğu kentlerinde kendisini göstermiştir. Yine ilk edebi ürünlerYakındoğu kentlerinde verilmeye başlamış, bunlar daha sonra batı edebiyatına örnek olmuştur.Bilimin ilk tohumları da eski Yakındoğu kentlerinde filizlenmiştir. En eski astronomlar, kimyagerler, matematikçiler burada yetişmiştir. Tıp bilimi de önce bu kentlerde gelişmeye başlamış ilk hekimler, veterinerler burada hastalarını tedavi etmişlerdir. Kentlerin alt yapı sisteminin ilk kez Yakındoğu’da uygulamaya koyulduğunu biliyoruz. Sulama sistemlerinin, göletlerin, barajların buradaki kentlerin yanı başında inşa edildiğini kimi zaman günümüze ulaşan kalıntılarından anlamaktayız. Aynışekilde kent planlayıcıları da önce Yakındoğu’da adlarını duyurmuşlardır. Yine oldukça bakımlı donanımlı ve görkemli kentlerin varlığına önce burada rastlanmıştır.Diğer pek çok gelişmelerin yanı sıra sahne sanatlarının, eski Yakındoğu kentlerindeki yıl dönemi etkinlikleri sırasında insan yaşamına girdıği anlaşılmaktadır. Batı uygarlığı, eski Yakındoğu kültürel birikimiyle beslenmiştir. Evrensel uygarlığın yolculuğu eski Yakındoğu kentlerinde başlamıştır. Yakındoğu dünyasında hayat bulan uygarlık verilerini değerlendirip geliştiren Antik Yunan ve arkasından Roma aracılığıyla evrensel değerler tüm dünyaya yayılmıştır.