Türk edebiyatında "vatan şairi" olarak anılan Namık Kemal'in sahnede sahnelenen ilk tiyatro eseri olan Vatan Yahut Silistre, Türk tiyatro tarihinin en büyük dönüm noktalarından biridir. İlk kez 1873 yılında Gedikpaşa Tiyatrosu'nda sahnelendiğinde büyük bir coşku yaratmış ve izleyiciler arasında milli duyguların doruğa çıkmasına neden olmuştur.
Eser, 1853-1856 Kırım Savaşı sırasında Silistre Kalesi'ni savunmak için gönüllü olarak cepheye koşan İslam Bey ile onun peşinden erkek kılığına girerek cepheye giden sevgilisi Zekiye'nin fedakarlık dolu hikayesini anlatır. Namık Kemal, bu dramatik kurgu üzerinden bireysel aşkı vatan sevgisinin ve fedakarlığın arkasında ikincil bir konuma yerleştirerek dönemin aydınlarına ve halkına derin bir milli şuur aşılar.
Vatan kavramının kutsallığını, cesareti ve fedakarlığı edebi bir şölen eşliğinde işleyen Vatan Yahut Silistre, Türk edebiyatının hürriyet ve vatan sevgisini simgeleyen ölümsüz başyapıtlarından biridir.