Yakut Kahramanlık Destanı Olonho

Yakut olonhosu, destan ve mitoloji araştırmaları bakımından her zaman araştırmacıların dikkatini çekmiştir. Olonho, sadece Türkiye ve Batı Türkolojileri için değil, Rus Türkolojisi için de gizemle ve bilinmezlerle doludur. Bu gizemde en önemli etken, Yakut inanç sisteminin karmaşıklığıdır. Bu inanç sistemindeki varlık adları ve akaitle ilgili terimlerin sayısı bile büyük bir hacim teşkil etmektedir. Yine olonho dilinin arkaikliği de gizemin bilinmezliğini artıran hususlardan biridir.

Olonho, Yakutlar için sadece destan değil; aynı zamanda Yakut tarih, dil, inanç ve kültür hazinesidir. O, tam anlamıyla Yakut ansiklopedisidir. Dünyanın en soğuk yerlerinden birini "yurt tutmuş" olan bu Türk grubu tarihinin her anını, her olayını; inancının her bir akidesini; dilinin her ifadesini; yurdunun her nehrini, dağını, kuşunu; uçsuz bucaksız ormanlarının rengârenk çiçeklerini, boy boy ağaçlarını, cins cins hayvanlarını; insanının her halini, her cinsini, kadınını-erkeğini, açık göğünün parlak yıldızlarını, her yönden esen rüzgarlarını, durmadan çakan şimşeklerini; denizlerinin renk renk, cins cins balıklarını ve ufkunun her siluet ve her çizgisini sembollere dönüştürerek olonhonun dünyasına katmış ve gam, keder, ümit ve arzu gibi duygularla sarıp sarmalayarak onların her birini şifrelemiş ve neticede olonhonun dünyasında mitolojik bir yapı kurmuştur.