Yazılmamış Sayılma – Muzaffer Şeker – On İki Levha Yayınları

1 Temmuz 2012 tarinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Yeni Borçlar Kanunu ile hem yürürlükten kaldırılan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nda önemli değişiklikler yapılmış hem de 818 sayılı Borçlar Kanunu'nda yer almayan bazı yeni düzenlemelere yer verilmiştir. 6098 sayılı Yeni Borçlar Kanunu ile getirilen en önemli düzenlemelerden biri de 19. yüzyıl endüstri devriminin çocuğu olarak nitelendirilen genel işlem koşulları ile ilgili düzenlemelerdir. (BK. m.20-25) Genel işlem koşulları içeren sözleşmeler sözleşmenin karşı tarafının sözleşme yapma hürriyetini sınırlarken, genel işlem koşullarını düzenleyen Borçlar Kanunu hükümleri de genel işlem koşullarını içeren sözleşmeyi önceden tek taraflı olarak hazırlayan güçlü tarafın sözleşme yapma hürriyetini sınırlar.Genel işlem koşulları ile Kanun Koyucu'nun ulaşmak istediği amaç sözleşme özgürlüğünün kötüye kullanılması sonucunda sözleşme tarafları arasındaki bozulan dengey düzelterek taraflar arasındaki sözleşme adaletini tekrar sağlamaktır. Böylelikle sözleşme özgürlüğünün kötüye kullanılması önlenir ve taraf mağduriyeti engellenerek taraf menfaatlerinin tekrar dengelenmesi sağlanır. Genel işlem koşulları ile bozulan sözleşme adaletini tekrar tesis etme görevi hiç şüphesiz Kanun Koyucu'ya ve hakime düşer. Ancak hakimin bu görevi hakkı ile yerine getirebilmesi için Kanun Koyucu'nun yeterli imkanları hakime vermesi gerekir. İşte genel işlem koşulları ile ilgili düzenlemelerle Kanun Koyucu hakime bu imkanı vermiştir.Kanun Koyucu genel işlem koşulları ile taraflar arasındaki bozulan menfaat dengesini tekrar kurmayı ve sözleşme adaletini tekrar sağlamayı genel işlem koşulları için çeşitli maddelerde öngörmüş olduğu denetimler yolu ile sağlar. Bu denetimler kapsam denetimi (BK. m. 21/1) şaşırtıcı genel işlem koşulları denetimi (BK. 21/2) yorum denetimi (BK. m. 23), değiştirme ve yeni düzenleme yapma yasağı denetimi (BK. m. 24) ile içerik denetimi (BK. m 25) diye sıralanabilir. Kanun Koyucu genel işlem koşulları içinde öngörmüş olduğu bu d...