Yirmi Kur’a Nafıa Askerleri – Rıfat N. Bali – Kitabevi Yayınları

"Yirmi Kur'a Nafıa Askerleri". Bu dört kelimelik cümle azınlıkların İkinci Dünya Savaşı yıllarında yaşadıkları ve hiç unutamadıkları bir olayı özetlemekte Yirmi yedi ila kırk yaş arasındaki gayrimüslim erkekler 1941 yılının Nisan ayında ihtiyat eratı olarak silah altına alınacak ancak silahlı eğitim yaptırılmak yerine yol ve havaalanları inşaatlarında nafıa askeri olarak çalıştırılacak ve 1942 yılının Temmuz ayında terhis edileceklerdi. İşte bu olay azınlıkların hafızasında "yirmi kur'a nafıa askerleri" deyimiyle yer aldı ve üzerinden 67 yıl geçmiş olmasına rağmen halen buruk hislerle hatırlanmakta. Neden sadece gayrimüslim erkekler silah altına alındılar? Neden "nafıa askeri" olarak çalıştırıldılar? Çalışma şartları nasıldı? Çalışma yerleri nerelerdeydi? Geniş bir basın taraması, Türk ve yabancı arşiv belgeleri, çok sayıda hatırat, mülakat ve ilk kez gün ışığına çıkan askerlerin İstanbul'da bıraktıkları ailelerine ve dostlarına gönderdikleri mektuplar eşliğinde hazırlanan bu araştırma bütün bu suallere cevap vermekte.