Yolculuk – William Nesbitt Chambers – Yeditepe Yayınevi

William Nesbitt Chambers, Osmanlı imparatorluğunun yıkılışına tanıklık etmiş olan Amerikan misyonerlerinden sadece bir tanesidir. Türkiye’de geçirmiş olduğu kırk yılı aşkın zaman zarfında, Erzurum ve Adana gibi yoğun Ermeni nüfusuna sahip bölgelerde görev yapmış ve bu vesileyle 1895 Sason ve 1909 Adana olayları ile 1915 Ermeni tehciri gibi önemli hadiselere şahit olmuştur. 1928 yılında yayınladığı hatıralarında, bütün bu olup bitenleri kendi misyonuna uyan bir biçimde, bir batılı Hıristiyan din adamının bakış açısından anlatmıştır. Ermeni tehcirinin Alman beyinleri tarafından hazırlanışı, büyük savaş öncesi askere alınan Osmanlı Ermenilerinin isyan etmeleri neticesi silahsızlandırılmaları ve firar eden Ermeni askerlerinin Doğu Anadolu topraklarında çeteler oluşturarak eşkiyalık yapmaları satır aralarında anlatılmaktadır. Türkiye’nin imparatorluktan cumhuriyete geçiş dönemini ele alan birçok önemli eserin kaynakçasında yer alan bu kitap seksen yıl aradan sonra ilk kez Türk okuruna sunulmuştur.