Ziya Paşa Hayatı ve Şiirleri – Seyit Kemal Karaalioğlu – İnkılap Kitabevi

"Ziya Paşa, düşünce ve fikir şiirini getirdi. Halk şiirinin bizim gerçek şiirimiz olduğu inancını, yazı dilimizin halk dilini temel olarak alması gerekliliğini ‘Şiir ve inşâ’ makalesinde savunmasına rağmen, divan edebiyatı geleneklerini sürdürdü. İstibdat mücadelesinde Namık Kemal’in yanında yer aldı. Yurdumuzda demokratik özgürlüklerin gelişmesi, insan ve vatandaş haklarının yerleşmesi için çalıştı. Tanzimat edebiyatımızın üç büyük kurucularından oldu. Biçimde eskiye bağlı kalmasına rağmen, özde yeni bir niteliğe yöneldi. Aşk, şarap, zevk temalarını işleyen gazel, terkibn bent, terciA bent gibi eski nazım şekillerini toplumu uyandıran, kötülüklere çare arayan, duygularla düşünceleri aydınlatan birer araç haline getirdi."